ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਿਹਾਲ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨਾਲ / Maninder K. Chandhoke
ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿੱਖ ਹਾਕੀ ਓਲੰਪੀਅਨ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਿਹਾਲ ਦੀ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ, ਅਧਿਆਪਕ, ਕੋਚ, ਰੈਫਰੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਣ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਣ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰਾਹਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1948 ਵਿੱਚ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਿਹਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦਿਨ ਕੀਨੀਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੈਰੋਬੀ ਦੇ ਜੂਜਾ ਰੋਡ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਲਾਇਲਪੁਰ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈ ਕੇ ਅਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਹਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੱਤ ਵਰਗੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। ਕੀਨੀਆ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਨੈਰੋਬੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਯੂਨੀਅਨ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। 1971 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪਹਿਲੇ ਹਾਕੀ ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1972 ਮਿਊਨਿਖ ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ 1973 ਵਰਲਡ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਨੀਆ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀਨੀਆਈ ਹਾਕੀ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੌਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕੀਨੀਆ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਥਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਿਹਾਲ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਨੀਆਈ ਹਾਕੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਇਆ।
ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਿਹਾਲ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਚ ਅਤੇ ਰੈਫਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕਿਰਨ ਨਾਲ ਨੈਰੋਬੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਯੂਨੀਅਨ ਕਲੱਬ ਦੇ ਸੌ ਸਾਲਾ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ “Happiness is the main goal in this game of life” ਵਿੱਚ ਕੀਨੀਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਯਾਦਾਂ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਿਹਾਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕੀਨੀਆਈ ਹਾਕੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login