ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦੌਰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ / Staff Reporter
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ (CNN) ਅਨੁਸਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ "ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼" ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੇ ਕਤਰ ਦੇ ਅਮੀਰ ਸ਼ੇਖ ਤਮੀਮ ਬਿਨ ਹਮਦ ਅਲ ਥਾਨੀ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਜਪ ਤੈਅਪ ਅਰਦੋਗਾਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਹੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਅੰਟਾਲਿਆ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ ਫੋਰਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈਆਂ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੌਜੀ ਮੁਖੀ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਕਿਰ ਘਾਲੀਬਾਫ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ, ਜੋ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ, ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰੇ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਬਿਨਾਂ ਨਤੀਜੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਲਈ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ, “ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਸਮਝੌਤਾ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਗੇ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਤਰੱਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਮਸਲੇ ਹਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਵਰਧਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਭੰਡਾਰ ਸੌਂਪ ਦੇਵੇ। ਈਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ। ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣਾ ਵੀ ਇਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ‘ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਈਆਂ ਜਾਣ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇ। ਅਮਰੀਕਾ ਇਸਨੂੰ ਪਰਮਾਣੂ ਸਹਿਮਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਮਸਲੇ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ। ਇਰਾਨ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਇਰਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ‘ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
11–12 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਹੋਈ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਮਨ ਗੱਲਬਾਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰ ਅਣਨਿਰਣਾਇਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਕਸਦ 39 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਗਲਫ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ 1979 ਦੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੀ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਇਰਾਨ-ਸਮਰਥਿਤ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾਹ ਵਿਚਕਾਰ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਵੱਲ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੈਬਨਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਸਫ ਆਊਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਿਨਯਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨਾਲ “ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੱਲਬਾਤ” ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਅਸਥਾਈ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੁੱਧਵਿਰਾਮ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੌਕਾ ਹੈ।
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login