કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલ ન્યુઝીલેન્ડના વેપાર અને રોકાણ મંત્રી ટોડ મેકક્લે સાથે / IANS/X/@PiyushGoyal
ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડે મુક્ત વેપાર કરાર (FTA)ના નાણાકીય સેવાઓના પરિશિષ્ટ (એનેક્સ) પર વાટાઘાટો પૂર્ણ કરી છે, જે બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સહકારને મજબૂત બનાવવાનો મહત્વનો સીમાચિહ્ન છે, એમ નાણા મંત્રાલયે મંગળવારે જારી કરેલા નિવેદનમાં જણાવ્યું છે.
ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ નાણાકીય સેવાઓના પરિશિષ્ટમાં કુલ 18 કલમોનો સમાવેશ થાય છે, જે સામાન્ય સેવા વેપાર કરાર (GATS)ની પ્રમાણભૂત પ્રતિબદ્ધતાઓ કરતાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ દર્શાવે છે.
આ દૂરંદેશી અને સંતુલિત કરાર નાણાકીય સેવાઓમાં દ્વિપક્ષીય સહકારને મજબૂત બનાવે છે, જેમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ, ફિનટેક, ડેટા ટ્રાન્સફર અને બેક-ઓફિસ સેવાઓ પર નવીન જોગવાઈઓ છે, જે ભારતને ફિનટેક હબ તરીકે સ્થાપિત કરવાની સંભાવના ધરાવે છે.
હાલમાં ન્યુઝીલેન્ડમાં માત્ર બે ભારતીય બેંકો - બેંક ઓફ બરોડા અને બેંક ઓફ ઇન્ડિયા - પેટાકંપની તરીકે કાર્યરત છે, જેમની કુલ ચાર શાખાઓ છે, જ્યારે ન્યુઝીલેન્ડની કોઈ બેંક કે વીમા કંપની ભારતમાં હાજર નથી. આ કરાર ભારતીય નાણાકીય સેવાઓની ન્યુઝીલેન્ડમાં હાજરી વિસ્તારવા અને ન્યુઝીલેન્ડની નાણાકીય સંસ્થાઓને ભારતના વિકસતા અને ગતિશીલ નાણાકીય બજારમાં આવકારવા માટે મહત્વનો પ્રેરક બનશે.
નાણાકીય સેવાઓના પરિશિષ્ટ હેઠળ, ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડે ઘરેલું પેમેન્ટ સિસ્ટમની આંતરકાર્યક્ષમતા વિકસાવવા અને એકીકૃત ફાસ્ટ પેમેન્ટ સિસ્ટમ (FPS) દ્વારા રિયલ-ટાઇમ ક્રોસ-બોર્ડર રેમિટન્સ તેમજ વેપારી પેમેન્ટને સમર્થન આપવા પ્રતિબદ્ધતા દાખવી છે.
આ જોગવાઈ ભારતની ડિજિટલ પેમેન્ટ વ્યવસ્થા અને ફિનટેક ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવશે, ભારતીય પ્રવાસીઓ પાસેથી રેમિટન્સનો પ્રવાહ વધારશે, ભારતીય પેમેન્ટ સેવા પ્રદાતાઓ માટે બજાર તકો ઊભી કરશે અને UPI તેમજ NPCI જેવી ભારતની તકનીકી કુશળતાનો લાભ લેશે.
બંને દેશોએ નાણાકીય સેવાઓમાં નવીનતા માટે સહકાર વધારવાની પ્રતિબદ્ધતા દાખવી છે. કરારમાં રેગ્યુલેટરી સેન્ડબોક્સ અને ડિજિટલ સેન્ડબોક્સ ફ્રેમવર્કમાંથી એકબીજા પાસેથી શીખવા અને ક્રોસ-બોર્ડર એપ્લિકેશન માટે વિશેષ જોગવાઈઓ છે.
આ જોગવાઈઓ દ્વિપક્ષીય ભાગીદારીમાં ભારતને ફિનટેક હબ તરીકે સ્થાપિત કરે છે. આનાથી વિકસિત અર્થતંત્ર સાથે જ્ઞાન વિનિમય અને નિયમનકારી શિક્ષણની તકો મળશે, ભારતીય ફિનટેક કંપનીઓ માટે સહકારની તકો ઊભી થશે અને ભારતની રેગ્યુલેટરી સેન્ડબોક્સ પહેલને સમર્થન મળશે.
ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડે નાણાકીય માહિતીના ટ્રાન્સફર, પ્રોસેસિંગ અને સ્ટોરેજ અંગેના કાયદાકીય તેમજ નિયમનકારી આવશ્યકતાઓ જાળવવાના અધિકારને માન્યતા આપી છે, અને ડેટા સાર્વભૌમત્વ તેમજ ગ્રાહક ગોપનીયતા સુરક્ષા પર પૂર્ણ નિયમનકારી નિયંત્રણ જાળવીને ક્રોસ-બોર્ડર ડિજિટલ કાર્યવાહીઓ સ્થાપિત કરવામાં સહાય કરવાનો હેતુ રાખ્યો છે.
કરારમાં ન્યુઝીલેન્ડના બજારમાં ભારતીય નાણાકીય સંસ્થાઓને મનસ્વી અથવા ભેદભાવપૂર્ણ ક્રેડિટ મૂલ્યાંકન પ્રથાઓથી રક્ષણ આપવાની જોગવાઈ છે. આ જોગવાઈ ન્યુઝીલેન્ડની સ્થાનિક સંસ્થાઓ સાથે સમાન વ્યવહાર સુનિશ્ચિત કરે છે, ભારતીય બેંકો, વીમા કંપનીઓ અને અન્ય નાણાકીય સેવા પ્રદાતાઓ માટે બજાર પ્રવેશ સરળ બનાવે છે અને ભેદભાવપૂર્ણ નિયમનકારી વ્યવહારને અટકાવે છે જે ભારતીય સંસ્થાઓની કાર્યક્ષમતાને પ્રતિબંધિત કરી શકે.
બંને દેશોએ બેક-ઓફિસ અને નાણાકીય સેવા સમર્થન કાર્યો પૂરા પાડવાને સમર્થન આપવાની પ્રતિબદ્ધતા દાખવી છે. આ ભારતની વિશ્વ અગ્રણી માહિતી તકનીકી અને બિઝનેસ પ્રોસેસ સેવાઓની ક્ષમતાઓનો લાભ લેશે. આનાથી ભારતમાં કેન્દ્રીય બેક-ઓફિસ કાર્યવાહીઓ દ્વારા નાણાકીય સેવાઓની ખર્ચ-કાર્યક્ષમ ડિલિવરી શક્ય બનશે, જે ભારતના નાણાકીય સેવા, IT અને બિઝનેસ પ્રોસેસ આઉટસોર્સિંગ ક્ષેત્રોના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપશે.
વિશેષ પ્રતિબદ્ધતાઓના સ્કેડ્યુલમાં બંને પક્ષો વચ્ચે પ્રગતિશીલ સહકાર દર્શાવાયો છે, જેમાં બેન્કિંગ અને વીમા ક્ષેત્રો તેમજ ઉપક્ષેત્રોમાં બજાર પ્રવેશ અને રાષ્ટ્રીય વ્યવહાર પર વ્યાપક પ્રતિબદ્ધતાઓ છે. ભારતની ક્ષેત્રીય ઓફરો દૂરંદેશી ઉદારીકરણ અભિગમ દર્શાવે છે, જેમાં બેન્કિંગ અને વીમામાં વધુ વિદેશી રોકાણ (FDI) મર્યાદાઓ તેમજ ઉદાર બેંક શાખા લાઇસન્સિંગ ફ્રેમવર્ક છે, જે ચાર વર્ષમાં 15 બેંક શાખાઓ સ્થાપિત કરવાની મંજૂરી આપે છે.
આ અગાઉની GATS મર્યાદા 12 શાખાઓ કરતાં નોંધપાત્ર વિસ્તાર છે. આ ઓફરો ભારતીય નાણાકીય સેવા પ્રદાતાઓને ન્યુઝીલેન્ડમાં કાર્યવાહીઓ વિસ્તારવામાં સક્ષમ બનાવશે, નાણાકીય સેવા નિકાસમાં ભારતની સ્થિતિ મજબૂત કરશે અને ક્ષેત્રીય વિકાસને પ્રોત્સાહન આપશે. તેમજ ન્યુઝીલેન્ડની નાણાકીય સંસ્થાઓને ભારતના ગતિશીલ અને ઝડપથી વિકસતા નાણાકીય સેવા બજારમાં સ્પર્ધાત્મક સ્થાન આપશે, એમ નિવેદનમાં ઉમેરાયું છે.
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login