ਨਿੱਕੀ ਹੇਲੀ / Courtesy: X/Nikki Haley
ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਨਿੱਕੀ ਹੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਸਹੀ ਸੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੇਲੀ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ "ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਬੰਧਕ ਬਣਾਉਣ" ਲਈ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ’ਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਹੇਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ’ਚ ਕਿਹਾ, "ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ 15 ਪੁਆਇੰਟ ਯੋਜਨਾ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਕੋਲ 10 ਪੁਆਇੰਟ ਯੋਜਨਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੀਲਾਂ ਦੂਰ ਸਨ, ਈਰਾਨੀ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਉਤਪਾਦਨ ਛੱਡਣ ਲਈ ਜਾਂ ਰਣਨੀਤਕ ਜਲ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।''
ਹੇਲੀ ਨੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ JD ਵੈਂਸ ਦੇ ਗੱਲਬਾਤ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ," ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹੁਣ ਨਿਰਣਾਇਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ "ਅਸੀਂ ਈਰਾਨ ਦੀ ਦੁਖਦੀ ਰਗ ਫੜ੍ਹਾਂਗੇ।''
ਹੇਲੀ ਨੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਆਰਥਿਕ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦੱਸਦਿਆ ਕਿਹਾ, "ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਅਸਲ ’ਚ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖਣਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਲਈ ਅਹਿਮ ਸੀ।
ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। "ਈਰਾਨ ਜਿੱਤਣਾ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਰਗੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ," ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
ਗਲੋਬਲ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "20 ਫੀਸਦ ਤੇਲ, 20 ਫੀਸਦ ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ" ਅਤੇ "ਖਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ" ਹੋਰਮੂਜ਼ ’ਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਘਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। "ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 135 ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ’ਚ ਹੋਰਮੂਜ਼ ’ਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਹਾਜ਼ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ।''
ਹੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। "ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬੇਅੰਤ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਇਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ।''
ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਤੇ, ਹੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਹਿੰਮ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। "ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਇਸ ਟੀਚੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।''
ਹੇਲੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੱਧ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਤੱਕ ਆਵੇਗਾ... ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ’ਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ 10 ਦਿਨ ਲੱਗਣਗੇ,"
ਹੇਲੀ ਨੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ। ਹੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ "ਚੀਨ ਨੇ ... ਸੈਂਕੜੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀਜਿੰਗ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਧੂ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।''
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸ ’ਤੇ ਹੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਚੀਨ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਅਮਰੀਕੀ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।''
2024 ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਟਰੰਪ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੇ ਨੇ। "ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੇ ਨੇ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ।"
ਹੇਲੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਵਧਦਾ ਕਰਜ਼ਾ "ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ" ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ 40 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹੱਕਦਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login