FIFA World Cup / X@fifamedia

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી વધુ સમયથી ચાલતા યુદ્ધ દરમિયાન પણ ઈરાનમાં વસતા ભારતીય સમુદાયના મોટા ભાગના લોકોએ દેશ છોડીને સુરક્ષિત સ્થળે જવાનું પસંદ કર્યું નહોતું. રસપ્રદ વાત એ છે કે ભારતીયો અથવા અન્ય બિન-મુસ્લિમ લોકોને ઈરાનની નાગરિકતા મેળવવાનો અધિકાર નથી. તેમ છતાં ઈરાનમાં એનઆરઆઈ (NRI) સમુદાયની નોંધપાત્ર હાજરી જોવા મળે છે.

ગઈકાલે પાકિસ્તાને, જે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે મધ્યસ્થની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું હતું, જાહેરાત કરી હતી કે બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા અને હોર્મુઝની ખાડી (Strait of Hormuz) ફરીથી ખોલવા અંગે સમજૂતી થઈ છે. અમેરિકાએ પણ યુદ્ધવિરામની પુષ્ટિ કરી હતી.

હોર્મુઝની ખાડી ફરી શરૂ થતાં ખાડી વિસ્તાર તેમજ વૈશ્વિક અર્થતંત્રને મોટી રાહત મળશે તેવી અપેક્ષા છે. ઈંધણ વૈશ્વિક અર્થતંત્રનો મહત્વપૂર્ણ આધાર છે અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે થયેલી સમજૂતીથી બજારોમાં સ્થિરતા આવવાની શક્યતા છે.

શુક્રવારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં આ સમજૂતીને ઔપચારિક સ્વરૂપ આપવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. આ કરારથી એપ્રિલમાં થયેલા નાજુક યુદ્ધવિરામને વધુ મજબૂતી મળશે અને ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ તથા તેના પર લાગેલા પ્રતિબંધો જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચાનો માર્ગ ખુલશે.

આ સમજૂતીની અસર અમેરિકા, મેક્સિકો અને કેનેડા દ્વારા સંયુક્ત રીતે આયોજિત FIFA વર્લ્ડ કપ 2026 પર પણ જોવા મળી શકે છે. જ્યાં ઈરાન તાજેતરના યુદ્ધના કારણે ચર્ચામાં રહ્યું છે, ત્યાં ન્યૂઝીલેન્ડ શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણ ધરાવતો દેશ રહ્યો છે. ન્યૂઝીલેન્ડમાં પણ દક્ષિણ એશિયાઈ અને ખાસ કરીને ભારતીય મૂળના લોકોની મોટી વસ્તી વસે છે.

ન્યૂઝીલેન્ડે વર્ષોથી ભારતીય મૂળના ખેલાડીઓને પોતાની વિવિધ રાષ્ટ્રીય ટીમોમાં યોગ્ય પ્રતિનિધિત્વ આપ્યું છે, ખાસ કરીને હોકી અને ક્રિકેટમાં.

FIFA વર્લ્ડ કપ 2026 ભારતીય સમુદાય માટે પણ ખાસ બની રહ્યો છે. ટુર્નામેન્ટમાં રમનાર ભારતીય મૂળના એકમાત્ર ખેલાડી છે સરપ્રીત સિંહ, જે પંજાબી મૂળના ન્યૂઝીલેન્ડના મિડફિલ્ડર છે. ન્યૂઝીલેન્ડમાં જન્મેલા અને ઉછરેલા સરપ્રીત સિંહે અંડર-17, અંડર-20 અને ત્યારબાદ સિનિયર રાષ્ટ્રીય ટીમ સુધીનો સફર સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યો છે.

આ કારણે ભારતીય ફૂટબોલ ચાહકો માટે ન્યૂઝીલેન્ડ એક એવો દેશ બની ગયો છે, જેને તેઓ વર્લ્ડ કપમાં સમર્થન આપવા ઇચ્છે છે, કારણ કે ભારતીય મૂળનો ખેલાડી તેની ટીમનો ભાગ છે.

મંગળવારની વહેલી સવારે તેહરાન સમય મુજબ ઈરાન અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે ગ્રુપ Gની પ્રથમ મેચ રમાશે. બંને ટીમો માટે આ ટુર્નામેન્ટની શરૂઆતની મેચ હશે.

ઈરાન FIFA વર્લ્ડ કપમાં સાતમી વખત ભાગ લઈ રહ્યું છે અને તેને આ સ્પર્ધાનો ન્યૂઝીલેન્ડ કરતાં વધુ અનુભવ છે. જોકે, આ વખતે ઈરાનમાં ફૂટબોલ પ્રત્યેનો ઉત્સાહ અગાઉની સરખામણીએ ઓછો જોવા મળી રહ્યો છે.

ઈતિહાસથી ઈરાનમાં ફૂટબોલ અત્યંત લોકપ્રિય રમત રહી છે, પરંતુ તાજેતરના રાજકીય અને સામાજિક બનાવોએ લોકોની પ્રાથમિકતાઓમાં ફેરફાર કર્યો છે. પરિણામે ઘણા લોકો માટે ફૂટબોલ હવે જીવનનું કેન્દ્ર નથી રહ્યું.

તાજેતરના મહિનાઓમાં ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા સાથેના સંઘર્ષ, જાન્યુઆરીના વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન થયેલા મોત તેમજ યુદ્ધની અસરોએ ઈરાની સમાજને ઊંડો માનસિક અને ભાવનાત્મક આઘાત પહોંચાડ્યો છે.

યુદ્ધવિરામ છતાં ઘણા ઈરાનીઓ હજુ પણ આર્થિક, માનસિક અને સામાજિક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં વર્લ્ડ કપ તેમને થોડીક રાહત અને આનંદની ક્ષણો આપી શકે છે.

અમેરિકામાં રહેલા કેટલાક ઈરાનીઓમાં હજુ પણ સુરક્ષાને લઈને ચિંતા છે. “એક વખતનો દુશ્મન હંમેશા દુશ્મન” જેવી માનસિકતા વર્લ્ડ કપ દરમિયાન ચર્ચાનો વિષય બની છે.

ઈરાની ફૂટબોલ ટીમ પણ અનેક વિવાદોમાં ઘેરાઈ છે. કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે તાજેતરના વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન ટીમે પૂરતું સમર્થન આપ્યું ન હતું અને તેથી તે દેશના લોકોનું યોગ્ય પ્રતિનિધિત્વ કરતી નથી.

વર્લ્ડ કપ દરમિયાન કેટલાક ઈરાની ખેલાડીઓ અને સ્ટાફને વિઝા મેળવવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ઉપરાંત, ટીમને પોતાનું ટ્રેનિંગ કેમ્પ અમેરિકાના એરિઝોનાથી મેક્સિકોના તિહુઆનામાં ખસેડવું પડ્યું હતું.

તાજેતરના સંઘર્ષોને કારણે ટીમને યોગ્ય તૈયારી અને ગુણવત્તાસભર પ્રેક્ટિસ મેચો ગોઠવવામાં પણ મુશ્કેલીઓ આવી હતી. નાણાકીય મર્યાદાઓ અને રાજકીય પરિસ્થિતિઓ પણ આ માટે જવાબદાર રહી હતી.

ઈરાની ફૂટબોલ ફેડરેશને પોતાની મેચો અમેરિકાની જગ્યાએ મેક્સિકોમાં રમાડવાની માંગ કરી હતી, પરંતુ FIFAએ આ માંગ સ્વીકારી નહોતી.

આ તમામ પડકારો વચ્ચે ખેલાડીઓ પર પોતાના દેશવાસીઓની અપેક્ષાઓ પર ખરા ઉતરવાનો અને પ્રથમ વખત ગ્રુપ સ્ટેજ પાર કરીને ઇતિહાસ રચવાનો દબાણ રહેશે.

FIFA દ્વારા માનવતાવાદી હેતુઓ માટે રમવાની પરંપરાને અનુસરી ઈરાનની ટીમ MINAB 168 અભિયાનને સમર્પિત રહેશે. આ અભિયાન હોર્મોઝગાન પ્રાંતના મિનાબ શહેરની શજારે તૈયબા શાળામાં થયેલા અમેરિકી હુમલામાં મૃત્યુ પામેલા 168 વિદ્યાર્થીઓની સ્મૃતિમાં ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે.

આ બાળકો ઈરાનની રાષ્ટ્રીય ફૂટબોલ ટીમના ચાહકો હતા અને તેઓ પોતાના પરિવાર સાથે ન્યૂઝીલેન્ડ, બેલ્જિયમ અને ઇજિપ્ત સામેની મેચો જોવાનો આનંદ માણી શક્યા નહોતા.

ઈરાન અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેની આ મેચ માત્ર ફૂટબોલની ટક્કર નહીં, પરંતુ બંને દેશોમાં વસતા ભારતીય સમુદાય માટે પણ ખાસ મહત્વ ધરાવતી મેચ બની ગઈ છે.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"