નેધરલેન્ડમાં ભૂતપૂર્વ યુએસ એમ્બેસેડર શેફાલી રાઝદાન દુગ્ગલ / Wikimedia commons

ભારતમાં જન્મેલી અને અમેરિકાની પૂર્વ રાજદૂત શેફાલી રઝદાન દુગ્ગલ જ્યારે 2022માં નેધરલેન્ડ્સમાં અમેરિકાના રાજદૂત તરીકે પહોંચ્યાં, ત્યારે તેઓ માત્ર અમેરિકાનું પ્રતિનિધિત્વ જ નહોતા કરતાં, પરંતુ પોતાના હૃદયમાં ભારતની સંસ્કૃતિ, મૂલ્યો અને બાળપણની યાદો પણ સાથે લઈને ગયા હતા.

"હું ભારતીય-અમેરિકન છું. હું અમેરિકાની નાગરિક છું, પરંતુ મારા મન અને હૃદયથી હું ખૂબ જ ભારતીય છું," એમ તેમણે India Abroadને આપેલા વિશેષ ઇન્ટરવ્યૂમાં જણાવ્યું.

ઘણા ભારતીય-અમેરિકનો માટે તેમનો જીવનપ્રવાસ પ્રેરણાદાયી છે. હરિદ્વારમાં જન્મેલી શેફાલી માત્ર બે વર્ષની હતી ત્યારે તેમની માતા તેમને અમેરિકા લઈ ગઈ હતી. તેમની માતાએ એકલા હાથે પરિવાર ઉછેરવા માટે દિવસ દરમિયાન સીવણકામ અને સાંજે કરિયાણાની દુકાનમાં નોકરી કરીને બે ઓછી આવકવાળી નોકરીઓ કરી હતી.

"અમારી પાસે પૈસા નહોતા, કોઈ વિશેષ સુવિધા નહોતી અને કોઈ ઓળખાણ પણ નહોતી," તેમણે યાદ કરતાં કહ્યું.

આ સંજોગોમાંથી આગળ વધીને તેઓ નેધરલેન્ડ્સમાં અમેરિકાની પ્રથમ રંગભેદી (Person of Color) રાજદૂત બન્યાં. સાથે જ યુરોપમાં અમેરિકાના રાજદૂત તરીકે નિયુક્ત થનાર પ્રથમ ભારતીય મૂળની મહિલા પણ બન્યાં.

રાજદૂત બન્યા પછી પણ શીખવાનું ચાલુ રાખ્યું

શેફાલી કહે છે કે રાજદૂત બન્યા પછી પણ તેમણે સતત શીખવાનું ચાલુ રાખ્યું. નેધરલેન્ડ્સ જતાં પહેલાં તેમણે ત્યાંની સંસ્કૃતિ, પરંપરા અને રાજદ્વારી પ્રક્રિયાનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો.

"હું અઠવાડિયામાં લગભગ 90 કલાક કામ કરતી હતી," તેમણે જણાવ્યું.

નેધરલેન્ડ્સ પહોંચતા પહેલાં તેમણે સૌપ્રથમ ભારતના રાજદૂત રીનત સંધુનો સંપર્ક કર્યો હતો.

"મને લાગ્યું કે આ એવી વ્યક્તિ છે જે મારી જેવી જ દેખાય છે. હું તેમની પાસેથી શીખવા માંગતી હતી," તેમણે કહ્યું.

બંને વચ્ચે બાદમાં ગાઢ મિત્રતા પણ બંધાઈ.

નેધરલેન્ડ્સમાં ભારતીય સમુદાય સાથે જોડાણ

નેધરલેન્ડ્સમાં ભારતીય મૂળના લોકો સાથે જોડાવાનો અનુભવ તેમના માટે ખાસ રહ્યો. અહીં એક તરફ ટેક્નોલોજી અને વેપાર ક્ષેત્રે કામ કરવા આવેલા ભારતીયો છે, તો બીજી તરફ સુરિનામ મારફતે પેઢીઓથી વસતા ભારતીય મૂળના લોકો પણ છે.

શેફાલી કહે છે કે ભારતીય સમુદાયે તેમનું ખૂબ ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કર્યું.

"તેમને ખૂબ ગર્વ હતો કે અમેરિકાના રાજદૂતનો જન્મ ભારતમાં થયો છે," તેમણે જણાવ્યું.

દિવાળી સહિતના અનેક ભારતીય કાર્યક્રમોમાં તેમણે ભાગ લીધો અને પોતાની ભારતીય ઓળખને ક્યારેય છુપાવવાનો પ્રયાસ કર્યો નહીં.

તેઓ અમેરિકાની નાગરિક હોવા છતાં ભારતીય વારસાને ગૌરવપૂર્વક સ્વીકારતા રહ્યા.

'પ્રથમ' બનવાની જવાબદારી

નેધરલેન્ડ્સમાં અમેરિકાની પ્રથમ રંગભેદી રાજદૂત બનવાનો ગૌરવ તેમની સાથે મોટી જવાબદારી પણ લઈને આવ્યો.

"જો તમે કોઈ ક્ષેત્રમાં પ્રથમ હો, તો તમે માત્ર પોતાનું નહીં પરંતુ આખા સમાજનું પ્રતિનિધિત્વ કરો છો. મને લાગતું હતું કે મારી પાસેથી ભૂલ થવી જ ન જોઈએ," તેમણે કહ્યું.

મહિલાઓ અને ખાસ કરીને રંગભેદી મહિલાઓને વધુ મહેનત કરવી પડે છે, તે બાબતે પણ તેમણે સ્પષ્ટ મત વ્યક્ત કર્યો.

"મહિલાએ બમણી મહેનત કરવી પડે છે અને રંગભેદી મહિલાએ ચાર ગણી મહેનત કરવી પડે છે," એમ તેમણે જણાવ્યું.

તેમના મતે પ્રથમ વ્યક્તિ શ્રેષ્ઠ કામગીરી કરશે ત્યારે જ ભવિષ્યમાં બીજા લોકોને પણ સમાન તક મળશે.

દિવાલ પરનું એક ચિત્ર અને અનેક સપનાઓ

રાજદૂતના સત્તાવાર નિવાસસ્થાને અગાઉના તમામ રાજદૂતોના ફોટા લાગેલા હતા. વર્ષો સુધી ત્યાં મોટા ભાગે શ્વેત પુરુષોના ચહેરા જોવા મળતા હતા.

પછી ત્યાં લાલ રંગના વસ્ત્રોમાં શેફાલીનો ફોટો પણ જોડાયો.

તેઓ કહે છે કે ઘણી મહિલાઓ અને રંગભેદી યુવતીઓ તે તસવીર જોઈને ભાવુક બની જતી હતી અને પૂછતી હતી કે શું તેઓ પણ એક દિવસ આવી ઊંચાઈ સુધી પહોંચી શકે?

તેમના માટે એ ક્ષણો તેમની મહેનતનું સૌથી મોટું સન્માન હતી.

ઇમિગ્રન્ટ માનસિકતા

શેફાલીના મતે ઇમિગ્રન્ટ પરિવારોમાં એક ખાસ વિચારસરણી હોય છે. પોતાની સફળતા માત્ર પોતાના માટે નહીં પરંતુ આગામી પેઢી માટે નવા રસ્તા ખોલવા માટે હોવી જોઈએ.

"મારું શરીર થાકી શકે છે, પરંતુ મારું મન અને આત્મા ક્યારેય થાકતા નથી, કારણ કે હું જાણું છું કે હું શા માટે કામ કરી રહી છું," તેમણે કહ્યું.

તેમના માટે આ પ્રેરણા તેમની માતાના સંઘર્ષને સન્માન આપવા અને યુવા ભારતીય-અમેરિકનોને મોટા સપના જોવાની હિંમત આપવા માટે છે.

યુવા ભારતીય-અમેરિકનોને સંદેશ

રાજદ્વારી ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવવા ઇચ્છતા યુવાનોને તેમણે સલાહ આપી કે તેઓ પોતાની રસના ક્ષેત્રને ઓળખે અને સંપૂર્ણ સમર્પણ સાથે તેમાં આગળ વધે.

તેમના મતે સરકારી સેવા, વિદેશ સેવા, રાજકારણ, જાહેર નીતિ અથવા સામાજિક કાર્ય કોઈ પણ માર્ગ પસંદ કરો, પરંતુ હેતુ સ્પષ્ટ અને સેવા ભાવના મજબૂત હોવી જોઈએ.

હરિદ્વારમાં જન્મેલી એક સામાન્ય બાળકીથી લઈને અમેરિકાની રાજદૂત બનવા સુધીનો તેમનો સફર એ સાબિત કરે છે કે મહેનત, સંકલ્પ અને પોતાની ઓળખ પ્રત્યેનો ગર્વ વ્યક્તિને અસાધારણ ઊંચાઈ સુધી પહોંચાડી શકે છે.

શેફાલી રઝદાન દુગ્ગલ માટે ભારતીય અને અમેરિકન બંને ઓળખ એકબીજાની વિરોધી નહીં, પરંતુ તેમની વ્યક્તિગત ઓળખના અભિન્ન ભાગ છે.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"