ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ભારતે વિદેશી રોકાણકારો માટે શેરબજારના દરવાજા વધુ ખુલ્લા કર્યા
ભારતમાં સક્રિય રીતે રોકાણ કરતા ભારતીય મૂળના વિદેશવાસીઓ માટે નવા નિયમો વધુ લવચીકતા અને શેરબજારમાં રોકાણ માટે વધુ સ્પષ્ટ નિયમનકારી માળખું પ્રદાન કરે છે.
-
અંકિતા બૈદ્ય - Thu, 25, Jun 2026
- 08:11 EDT
- 25
ભારતીય શેરબજાર / Nitin Lawate/IANS
ભારતે વિદેશી રોકાણકારો અને વિદેશી ભંડોળ પ્રાપ્ત કરતી સંસ્થાઓને અસર કરતા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિયમોમાં ફેરફાર કર્યા છે. આ ફેરફારો દ્વારા એક તરફ દેશના શેરબજારમાં રોકાણની તકો વિસ્તૃત કરવામાં આવી છે, તો બીજી તરફ ચેરિટી, ટ્રસ્ટ અને વિદેશી ફાળો મેળવનારી અન્ય સંસ્થાઓ માટે પાલન સંબંધિત નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે.
ભારત બહાર રહેતા ભારતીયો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર નાણાં મંત્રાલય દ્વારા 12 જૂને જાહેર કરાયેલા Foreign Exchange Management (Non-Debt Instruments) Rulesમાં કરવામાં આવેલા સુધારાઓ છે.
નવા નિયમો મુજબ હવે રિપેટ્રિએશન (રોકાણની રકમ અને નફો પાછો પોતાના દેશમાં લઈ જવાની સુવિધા) આધારિત પોર્ટફોલિયો રોકાણ માટે ભારતની લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં તમામ વિદેશમાં રહેતા વ્યક્તિઓ રોકાણ કરી શકશે. અગાઉ આ સુવિધા મુખ્યત્વે Non-Resident Indians (NRI) અને Overseas Citizen of India (OCI) કાર્ડધારકો સુધી મર્યાદિત હતી.
આ સુધારા હેઠળ વિદેશમાં રહેતા વ્યક્તિગત રોકાણકારોને નિર્ધારિત મર્યાદાઓ હેઠળ ભારતીય લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં પોર્ટફોલિયો રોકાણ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. કોઈપણ વ્યક્તિગત રોકાણકારની હિસ્સેદારી કંપનીની ચૂકવાયેલ ઇક્વિટી મૂડીના 10 ટકાથી ઓછી હોવી જરૂરી રહેશે. જ્યારે તમામ વિદેશી રોકાણકારોની કુલ હિસ્સેદારી 24 ટકા સુધી મર્યાદિત રહેશે, જો કે કંપની દ્વારા મંજૂરી મળ્યે આ મર્યાદા વધારી શકાય છે.
નવા નિયમો ભારતના શેરબજારમાં પ્રવેશને વધુ વ્યાપક બનાવે છે, રોકાણ મર્યાદાઓ અંગે સ્પષ્ટતા કરે છે, ચુકવણી અને નાણાં પરત મોકલવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે તેમજ બેંકો માટે નવી રિપોર્ટિંગ આવશ્યકતાઓ પણ ઉમેરે છે.
ભારતમાં સક્રિય રીતે રોકાણ કરતા ભારતીય મૂળના વિદેશવાસીઓ માટે આ ફેરફારો વધુ લવચીકતા અને રોકાણ માટે વધુ સ્પષ્ટ નિયમનકારી માળખું પ્રદાન કરશે.
બીજી તરફ, ગૃહ મંત્રાલયે Foreign Contribution (Regulation) Rules (FCRA)માં પણ સુધારા કર્યા છે, જેના કારણે વિદેશી ફાળો પ્રાપ્ત કરતી સંસ્થાઓ માટે વધારાની પાલન આવશ્યકતાઓ લાગુ કરવામાં આવી છે.
નવા નિયમો હેઠળ "મુખ્ય કાર્યકર્તા" (Key Functionary)ની વ્યાખ્યામાં હવે ડિરેક્ટર, ટ્રસ્ટી, ભાગીદાર અને અન્ય મેનેજમેન્ટ અધિકારીઓનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ઉપરાંત, કોઈ સંસ્થાએ અગાઉ પ્રાપ્ત થયેલા ફંડમાંથી ઓછામાં ઓછા 75 ટકા રકમનો ઉપયોગ કર્યા પછી જ વિદેશી ફાળાની નવી કિસ્ત મેળવી શકશે.
આ સુધારા અમલમાં આવ્યા પહેલાં નોંધાયેલ સંસ્થાઓને તેમના હેતુઓ અને કાર્યક્ષેત્ર સંબંધિત વિગતો અપડેટ કરવા માટે એક વર્ષનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.
આ ફેરફારો ખાસ કરીને વિદેશમાં વસતા ભારતીયોના સહયોગથી ચાલતી ચેરિટી સંસ્થાઓ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, ધાર્મિક સંગઠનો અને બિનનફાકારક સંસ્થાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. નવા નિયમો હેઠળ વધુ માહિતી જાહેર કરવાની ફરજ રહેશે અને સંસ્થાના નેતૃત્વ પર FCRA નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવાની વધુ જવાબદારી રહેશે.
આ નીતિગત ફેરફારો એવા સમયે આવ્યા છે જ્યારે ભારતમાં વિદેશી રોકાણમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. Business Standard દ્વારા પ્રકાશિત Reserve Bank of India (RBI)ના આંકડા મુજબ એપ્રિલ 2026 દરમિયાન નેટ Foreign Direct Investment (FDI) વધીને 6.58 અબજ ડોલર થયું હતું, જે એક વર્ષ અગાઉના સમાન સમયગાળાની સરખામણીએ ચાર ગણાથી વધુ છે.
એપ્રિલ દરમિયાન કુલ FDI પ્રવાહ 15.29 અબજ ડોલર સુધી પહોંચ્યો હતો, જે ઓછામાં ઓછા માર્ચ 2021 પછીનો સર્વોચ્ચ સ્તર છે. જાપાન, સિંગાપુર અને મોરિશિયસ મળીને કુલ રોકાણ પ્રવાહના ત્રણ-ચોથા કરતાં વધુ હિસ્સા માટે જવાબદાર રહ્યા હતા.
આ તમામ પગલાં દર્શાવે છે કે ભારત એક તરફ વિદેશી મૂડી આકર્ષવા માંગે છે અને બીજી તરફ વિદેશી ભંડોળ આધારિત પ્રવૃત્તિઓ પર વધુ દેખરેખ રાખવા માંગે છે. આ ફેરફારો વિશ્વભરના રોકાણકારો તેમજ ભારતીય મૂળ સાથે જોડાયેલી સંસ્થાઓ માટે સીધી અસર ધરાવે છે.
ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"
Leave A Comment
Related
.png)
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
E Paper
Video
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login