ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸੰਕਟ: ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਮੁਖੀ ਅਜੈ ਬੰਗਾ ਨੇ ਸੁਝਾਏ ਠੋਸ ਹੱਲ / REUTERS/Aaron Schwartz
ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਜੈ ਬੰਗਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਤੱਤ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਦਰੀ ਕੋਸ਼ (IMF) ਦੀ ਸਪ੍ਰਿੰਗ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਬੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਧਿਆਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ‘ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਵਿਕਾਸ ਕੋਈ ਦਾਨ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ,” ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬੰਗਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 1.2 ਅਰਬ ਨੌਜਵਾਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੰਨੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੌਕਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਮਦਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਸ ਅਤੇ ਮਾਣ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।”
ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬੰਗਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਅਧਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾ ਅਧਾਰ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ, ਊਰਜਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਅਧਾਰ ਕਾਰੋਬਾਰ-ਮਿੱਤਰ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੀਜਾ ਅਧਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਪੂੰਜੀ (blended capital) ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ- ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਵੈਲਿਊ-ਐਡਡ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਅਤੇ ਟੂਰਿਜ਼ਮ।
ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦਿਆਂ ਬੰਗਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡੇਅਰੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਮਾਡਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨ ਰਾਹੀਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਂਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਡਲ ਨੇ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਠੀਕ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਬੰਗਾ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਾਫ਼ੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਧਦਾ ਮਾਈਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਅਸਥਿਰਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਹਾਲਾਤ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਵੀ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਂ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਣ, ਨਾਲ ਹੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਫੰਡਿੰਗ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਅਸਲ ਨਤੀਜਿਆਂ- ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਮਾਪਣਯੋਗ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਬਿਆਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧ ਰਹੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login