કેનેડાના વિદેશ મંત્રી અને ભારતીય મૂળના અનિતા આનંદ(File Photo) / REUTERS/Patrick Doyle/File Photo

કેનેડાનાં વિદેશમંત્રી અનિતા ઇન્દિરા આનંદે પાકિસ્તાનની મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા પર ભાર મૂક્યો છે. છેલ્લા 20 વર્ષમાં પાકિસ્તાનની મુલાકાત લેનાર તેઓ કેનેડાનાં પ્રથમ વિદેશમંત્રી છે. આ સાથે જ તેઓ પાકિસ્તાનની મુલાકાત લેનાર ભારતીય મૂળનાં પ્રથમ કેનેડિયન મંત્રી પણ બન્યાં છે.

અનિતા આનંદે પાકિસ્તાનના નાયબ વડાપ્રધાન અને વિદેશમંત્રી મોહમ્મદ ઇશાક ડારને 2027માં યોજાનારી પ્રોસ્પેક્ટર્સ એન્ડ ડેવલપર્સ એસોસિએશન ઓફ કેનેડા (PDAC) કોન્ફરન્સમાં ભાગ લેવા આમંત્રણ આપ્યું છે.

અનિતા આનંદના નેતૃત્વ હેઠળના કેનેડિયન પ્રતિનિધિમંડળ અને નાયબ વડાપ્રધાન તથા વિદેશમંત્રી મોહમ્મદ ઇશાક ડારના નેતૃત્વ હેઠળના પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિમંડળ વચ્ચે યોજાયેલી બેઠક બાદ સંયુક્ત નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું.

નિવેદનમાં જણાવાયું હતું કે, "બંને પક્ષોએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહિતના બહુપક્ષીય મંચો પર પાકિસ્તાન અને કેનેડા વચ્ચેના ગાઢ સહયોગ અંગે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો અને આ સહયોગને આગળ વધારવા પર સહમતી વ્યક્ત કરી."

બંને મંત્રીઓએ પ્રાદેશિક શાંતિ અને સુરક્ષા સામેના પડકારો તેમજ તેની સામાન્ય નાગરિકો અને અર્થવ્યવસ્થા પર થતી અસરો અંગે ચર્ચા કરી. તેમણે અફઘાનિસ્તાનની સ્થિતિ અને આતંકવાદના સતત ખતરા અંગે પણ વિચારોનું આદાનપ્રદાન કર્યું.

બંને મંત્રીઓ આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી અને સરહદપાર સંગઠિત અપરાધ સામે લડવા માટે સુરક્ષા ક્ષેત્રે સહયોગ વધુ મજબૂત કરવા સંમત થયા. અનિતા આનંદે જાહેરાત કરી કે કેનેડા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર, ઇન્ટરપોલ અને અન્ય સંસ્થાઓ મારફતે વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા પાકિસ્તાનના આતંકવાદ વિરોધી પ્રયાસોને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખશે.

જળવાયુ પરિવર્તન અને ગરીબી જેવા વૈશ્વિક પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને અનિતા આનંદે શિક્ષણ, જળવાયુ પરિવર્તન સામેની સહનશક્તિ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે વિકાસ સહાય પ્રોજેક્ટ્સની પણ જાહેરાત કરી.

બંને મંત્રીઓએ જણાવ્યું કે પાકિસ્તાન-કેનેડા સંબંધો હવે તકોના નવા યુગમાં પ્રવેશ્યા છે, જેમાં બંને દેશોના વિવિધ ક્ષેત્રોને સહયોગ વધુ ગાઢ બનાવવા અને પરસ્પર હિતોને આગળ વધારવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે. બંને પક્ષોએ ઉચ્ચ સ્તરીય મુલાકાતો અને સંવાદ સતત ચાલુ રાખવાના મહત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો અને દર વર્ષે પ્રગતિની સમીક્ષા કરવા સહમતી વ્યક્ત કરી.

અનિતા આનંદ પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શેહબાઝ શરીફને પણ મળશે. આ મુલાકાત દરમિયાન કેનેડા અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધો ઉપરાંત વેપાર અને રોકાણને વધુ મજબૂત બનાવવા અંગે ચર્ચા કરવામાં આવશે.

કેનેડા દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, વિદેશમંત્રી ઇશાક ડારે વિદેશ મંત્રાલય ખાતે અનિતા આનંદનું સ્વાગત કર્યું હતું. બંને નેતાઓ વચ્ચે પ્રથમ વન-ટુ-વન બેઠક અને ત્યારબાદ વિગતવાર ચર્ચા થઈ હતી, જેમાં પાકિસ્તાન-કેનેડા દ્વિપક્ષીય સંબંધોના વિવિધ પાસાઓ અને પરસ્પર હિતના મુદ્દાઓ આવરી લેવામાં આવ્યા હતા.

બંને પક્ષોએ દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં આવેલી નવી ગતિની નોંધ લેતાં વેપાર અને રોકાણ વધારવા તેમજ લોકો વચ્ચેના સંપર્કોને મજબૂત કરીને પાકિસ્તાન-કેનેડા સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો.

ઇશાક ડારે આ ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અંગે પાકિસ્તાનના મધ્યસ્થી પ્રયાસોની પણ માહિતી આપી હતી. અનિતા આનંદે ઇસ્લામાબાદ મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ સુધી પહોંચવામાં પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીની ભૂમિકા બદલ આભાર માન્યો હતો. બંને પક્ષોએ ટકાઉ યુદ્ધવિરામની જરૂરિયાત અને ઇસ્લામાબાદ MoU હેઠળ કરવામાં આવેલી પ્રતિબદ્ધતાઓનું પાલન કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો. વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવા તેમજ શાંતિ અને સમૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સહયોગ ચાલુ રાખવાની પ્રતિબદ્ધતા પણ બંને દેશોએ વ્યક્ત કરી.

બંને પક્ષોએ ફેબ્રુઆરી 2026માં યોજાયેલા દ્વિપક્ષીય પરામર્શના છઠ્ઠા રાઉન્ડની સફળતાની નોંધ લીધી અને સહિયારી પ્રાથમિકતાઓને આગળ વધારવા તેમજ વ્યૂહાત્મક સહયોગના નવા માર્ગો શોધવા માટે આ મંચના મહત્ત્વની પુનઃપુષ્ટિ કરી. આ ઉપરાંત મજબૂત આર્થિક, શૈક્ષણિક અને સંસ્થાકીય જોડાણો દ્વારા સહયોગ વધારવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો.

કેનેડામાં રહેતા 3 લાખથી વધુ પાકિસ્તાની મૂળના લોકો અને ત્યાં અભ્યાસ કરતા 9,000થી વધુ પાકિસ્તાની વિદ્યાર્થીઓના યોગદાનને ધ્યાનમાં રાખીને બંને મંત્રીઓએ લોકો વચ્ચેના સંબંધો, સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન અને પ્રવાસનને મજબૂત કરવા તેમજ પાકિસ્તાન અને કેનેડા વચ્ચે લોકોની અવરજવર વધુ સરળ બનાવવા પર ભાર મૂક્યો. બંને દેશોની સંસદો વચ્ચે સહયોગ અને પ્રતિનિધિમંડળોના આદાનપ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપવા પર પણ સહમતી થઈ.

ઇશાક ડાર અને અનિતા આનંદે પરસ્પર સમૃદ્ધિ અને આર્થિક સ્થિરતા માટે વેપાર અને રોકાણને મહત્વપૂર્ણ પરિબળ ગણાવ્યું. બંને પક્ષોએ પાકિસ્તાન-કેનેડા ફોરેન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રોટેક્શન એન્ડ પ્રમોશન એગ્રીમેન્ટ (FIPA) અંગે થયેલી પ્રગતિનું સ્વાગત કર્યું અને વાટાઘાટોને વહેલી તકે પૂર્ણ કરવા નિયમિત સંવાદના મહત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો. બંને દેશો પાકિસ્તાન-કેનેડા જોઇન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ ઓન ટ્રેડ એન્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટને ફરી સક્રિય કરવા પણ સંમત થયા.

નોંધનીય છે કે બંને દેશોના સંયુક્ત નિવેદનમાં ભારત અથવા દક્ષિણ એશિયા અને ASEAN ક્ષેત્રમાં ભારતની વધતી ભૂમિકાનો કોઈ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી.

કેનેડા અને પાકિસ્તાનના સંબંધોમાં બંને દેશોના લોકો વચ્ચેના વ્યાપક સંબંધો મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. કેનેડામાં પાકિસ્તાની મૂળના 3 લાખથી વધુ લોકો રહે છે, જ્યારે પાકિસ્તાનમાં આશરે 20,000 કેનેડિયન નાગરિકો રહે છે.

2025માં કેનેડા અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય માલસામાન વેપાર આશરે 1.2 અબજ ડોલર રહ્યો હતો. તેમાં કેનેડાથી પાકિસ્તાનમાં 499.7 મિલિયન ડોલરની નિકાસ થઈ હતી, જે 2024ની સરખામણીએ 65 ટકા વધુ હતી, જ્યારે પાકિસ્તાનથી કેનેડામાં 696 મિલિયન ડોલરની આયાત થઈ હતી.

2025ના અંતમાં પાકિસ્તાનમાં કેનેડિયન કેનોલા બીજની નિકાસ ફરી શરૂ થઈ હતી અને અત્યાર સુધીમાં તેનું મૂલ્ય 426 મિલિયન ડોલર સુધી પહોંચ્યું છે. જૂન 2026માં કેનેડાએ પાકિસ્તાન સાથે ફોરેન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રમોશન એન્ડ પ્રોટેક્શન એગ્રીમેન્ટ અંગેની વાટાઘાટોના બીજા રાઉન્ડનું આયોજન કર્યું હતું.

પાકિસ્તાનની મુલાકાત બાદ અનિતા આનંદ 22 જુલાઈએ ફિલિપાઇન્સ જશે, જ્યાં તેઓ મનીલામાં એસોસિએશન ઓફ સાઉથઇસ્ટ એશિયન નેશન્સ (ASEAN) પોસ્ટ મિનિસ્ટિરિયલ કોન્ફરન્સ પ્લસ કેનેડામાં ભાગ લેશે. આ બેઠકમાં ASEANના 11 સભ્ય દેશો અને કેનેડા ASEAN-કેનેડા સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ હેઠળ થયેલી પ્રગતિ અંગે ચર્ચા કરશે. સાથે જ 2027માં બંને પક્ષોના સંબંધોની 50મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી માટેની તૈયારીઓ અંગે પણ વિચારણા કરવામાં આવશે.

23 જુલાઈએ અનિતા આનંદ ASEAN રિજનલ ફોરમમાં ભાગ લેશે. અહીં તેઓ મ્યાનમારની કટોકટી, પૂર્વ અને દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં તણાવ, ઉત્તર કોરિયાના ગેરકાયદે શસ્ત્ર કાર્યક્રમો, યુક્રેન સામે રશિયાનું યુદ્ધ તેમજ મધ્ય પૂર્વ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં બદલાતી પરિસ્થિતિ સહિતના મહત્વપૂર્ણ પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક સુરક્ષા પડકારો અંગે પોતાના સમકક્ષો સાથે ચર્ચા કરશે.

અનિતા આનંદ ASEAN દેશો સાથે દરિયાઈ સુરક્ષા, હાઇબ્રિડ અને સાયબર જોખમો સામે સહયોગ વધારવાના માર્ગો પણ શોધશે. તેમાં સ્કેમ સેન્ટર્સ અને મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય સુવિધાઓને નિશાન બનાવતા સાયબર હુમલા જેવા જોખમોનો સમાવેશ થાય છે.

મનીલામાં રોકાણ દરમિયાન અનિતા આનંદ વિવિધ દેશોના પોતાના સમકક્ષો સાથે પણ મુલાકાત કરશે અને દ્વિપક્ષીય તેમજ વેપારી સંબંધોને મજબૂત બનાવવા અંગે ચર્ચા કરશે. કેનેડાના જણાવ્યા અનુસાર, આ મુલાકાત તેની ઇન્ડો-પેસિફિક સ્ટ્રેટેજી (IPS) અનુસાર આ ક્ષેત્રના દેશો સાથે સંબંધોને સતત મજબૂત કરવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"