ਪ੍ਰਤੀਕ ਫੋਟੋ / AI

ਇਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪਰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ- ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?

 

ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਜੀਵਨ ਜ਼ੁਤਸ਼ੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਜੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਆਇਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ 1965 ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਨੈਸ਼ਨੈਲਿਟੀ ਐਕਟ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਰਗੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

 

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਠ ਡਾਲਰ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨੌਕਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ, ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਉਮੀਦਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਂ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਮਕਸਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।

 

ਮਰੀਕਾ ਬਾਰੇ ਜਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਾਂਗਾ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਾਂਗਾ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਤੈਅ ਕੀਤਾ।

 

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਫ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੀ ਨਿੱਜੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਦੇਣ ਦੀ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 1986 ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਓਵਰਸੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ।

 

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੋ-ਅਮਰੀਕਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਜ਼ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਇਆ। ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਵੀ ਦੇਖੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

 

ਇਸੇ ਸੋਚ ਨੇ ਮੈਨੂੰ 1993 ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਅਮਰੀਕਨ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (IACF) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ- ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣਾ। ਅਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿਛੋਕੜਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ- ਜਨਤਕ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ- ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਾਂਝੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲ ਕੇ ਹੱਲ ਲੱਭ ਸਕਣ। ਸਾਡਾ ਯੂਨਿਟੀ ਡਿਨਰ ਇਸ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ, ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝਾ ਆਧਾਰ ਲੱਭਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।

 

ਇਸ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਿੱਜੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦਾ ਹੀ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਕੇ ਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੋ।

 

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਹੈ- ਮੌਕੇ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇਪਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਮੁੱਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਿਖਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿਛੋਕੜਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਾਂਝੇ ਟੀਚਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

 

ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ 250ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਸੰਸਥਾ 12 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਮਨਾਏਗੀ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਸਲ ਅਰਥਾਂ- ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨਾ- ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

 

ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ, ਸਮਾਜ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਫ਼ਰਕ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰਾ ਸਫ਼ਰ ਲੱਖਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੌਕੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਕੁਝ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

 

ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਹੈ।

 

ਲੇਖਕ ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਇੰਡੋ-ਅਮਰੀਕਨ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ।