ADVERTISEMENT

ADVERTISEMENT

2024ના પ્રથમ દિવસે ભારતે રચ્યો ઇતિહાસ, XPoSat સેટેલાઇટ લોન્ચ

ભારતીય અવકાશ અનુસંધાન સંગઠન (ISRO)એ 2024ના પહેલા દિવસે એટલે કે 1 જાન્યુઆરીએ ઇતિહાસ રચી દીધો છે. આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટામાં આવેલા સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી સવારે 9.10 કલાકે પ્રથમ બ્લેક હોલ મિશનને સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે.

Satish Dhavan Space station ISRO / Google

ISRO એ 2024ના પહેલા દિવસે ઇતિહાસ રચી દીધો

ભારતીય અવકાશ અનુસંધાન સંગઠન (ISRO)એ 2024ના પહેલા દિવસે એટલે કે 1 જાન્યુઆરીએ ઇતિહાસ રચી દીધો છે. આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટામાં આવેલા સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી સવારે 9.10 કલાકે પ્રથમ બ્લેક હોલ મિશનને સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. ભારતનું આ પ્રથમ પોલેરીમીટર મિશન છે. માત્ર 21 મિનિટમાં અંતરિક્ષમાં 650 કિમીની ઉંચાઈ પર સેટેલાઇટ પહોંચ્યું હતું. આ પહેલાં નાસાએ 2021માં ઇમેજિંગ એક્સ-રે પોલેરીમેટ્રી એક્સપ્લોરર (IXPE) લોન્ચ કર્યું હતું. આ મિશન પછી આ વિશ્વમાં આ પ્રકારનું બીજું મિશન છે. 

ભારતનું પ્રથમ સમર્પિત ધ્રુવીયમેટ્રી એક્સપોઝેટ (XPoSat) મિશન

સુપરનોવા વિસ્ફોટ જેવા બ્રહ્માંડના વણઉકેલાયેલા રહસ્યોને બહાર કાઢવામાં આ મિશન મદદરૂપ થશે. આ મિશનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પ્રકાશ અને ઊર્જાના સ્ત્રોતોને ઉકેલવાનો છે. આ ઉપગ્રહને પૃથ્વીથી 650 કિમીની નીચી ભ્રમણકક્ષામાં સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ સેટેલાઇટ લગભગ 5 વર્ષ સુધી કામ કરશે. ભારતનું પ્રથમ સમર્પિત ધ્રુવીયમેટ્રી એક્સપોઝેટ (XPoSat) મિશન છે. આ મિશનનો ઉદેશ્ય બ્લેક હોલ, ન્યુટ્રોન સ્ટાર્સ, સક્રિય ગેલેક્ટીક ન્યુક્લી, પલ્સર અને નેબ્યુલા સહીત અનેક ખગોળશાસ્ત્રીય ઘટનાઓમાંથી ઉત્સર્જન પદ્ધતિઓનો અભ્યાસ કરવાનો છે. ISROએ જણાવ્યું હતું કે XPoSatનો એક્સ-રે સ્ત્રોતોના ધ્રુવીકરણને શોધવાનો છે, જે એક્સ-રે ખગોળશાસ્ત્રમાં એક નવું પરિમાણ રજૂ કરે છે.

આ એક્સપોઝેટમાં બે સાધનો છે. એક્સ-રેમાં પ્રથમ પોલેરીમીટર સાધન એટલે કે પોલીએક્સ છે જે રમણ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું છે. એક્સ-રે સ્પેક્ટ્રોસ્કોપી અને ટાઇમિંગ એટલે કે EXPECT એ બીજું સાધન હોય જે યુઆર રાવ સેટેલાઇટ સેન્ટર, બેંગલુરુમાં બનાવવામાં આવ્યું છે. એક્સ-રે ધ્રુવીકરણ જાણવાનું મહત્ત્વ સમગ્ર વિશ્વમાં વધ્યું છે. આ બ્લેક હોલ, ન્યુટ્રોન સ્ટાર્સ, આકાશગંગાના કેન્દ્રમાં રહેલા ન્યુક્લિયસ વગેરે જેવા પદાર્થો અથવા બંધારણોને સમજવામાં મદદ કરે છે

Comments

Related

To continue...

Already have an account? Log in

Create your free account or log in