ભારતીય પાસપોર્ટ ધરાવતો ભારતીય વ્યક્તિ / Gemini
ભારતના ગૃહ મંત્રાલયે નાગરિકતા નિયમો, ૨૦૦૯માં ફેરફારોની જાહેરાત કરી છે. આ ફેરફારો અનુસાર નાની ઉંમરના બાળકોને ભારતીય પાસપોર્ટ સાથે અન્ય કોઈ દેશનો પાસપોર્ટ ધરાવવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
૩૦ એપ્રિલના રોજ જારી કરાયેલી ગેઝેટ અધિસૂચનામાં ગૃહ મંત્રાલયે નિયમ-૩માં નવી જોડાણ (પ્રોવાઇઝો) ઉમેરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે "નાની ઉંમરનું બાળક કોઈ પણ સમયે અન્ય દેશનો પાસપોર્ટ ધરાવીને ભારતીય પાસપોર્ટ રાખી શકશે નહીં."
આ પગલું ડ્યુઅલ સિટિઝનશિપના દુરુપયોગને રોકવા માટે લેવામાં આવ્યું છે. જો કે ઓવરસીઝ સિટિઝન ઓફ ઇન્ડિયા (OCI) સ્ટેટસ પૂર્ણ નાગરિકતાના અધિકારો આપતું નથી.
આ સુધારાઓમાં OCI નોંધણી, ત્યાગ અને રદ્દીકરણ સંબંધિત પ્રક્રિયાઓમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. હવે સેક્શન ૭એ હેઠળ નોંધણી માટેની અરજીઓ ફોર્મ XXVIIIમાં સરકારી પોર્ટલ પર ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે જમા કરવી પડશે. આ પહેલાં ફિઝિકલ અરજીઓ અને ડુપ્લિકેટ કાગળિયા કાર્યવાહીની જરૂર પડતી હતી.
નવા નિયમો અનુસાર OCI કાર્ડ ભૌતિક સ્વરૂપે કે ઇલેક્ટ્રોનિક નોંધણી તરીકે જારી કરી શકાશે અને તેના રેકોર્ડ્સ કેન્દ્રીય ડિજિટલ રજિસ્ટ્રીમાં જાળવવામાં આવશે. ત્યાગ અને રદ્દીકરણની પ્રક્રિયાઓ પણ ઓનલાઇન કરવામાં આવી છે, જેમાં ઇલેક્ટ્રોનિક ફોર્મ જમા કરવાનું અને ડિજિટલ પહોંચ આપવાનું રહેશે.
અધિસૂચનામાં OCI સ્ટેટસના રદ્દીકરણ અને ત્યાગની જોગવાઈઓને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી છે. તેમાં નોન-કમ્પ્લાયન્સના કિસ્સામાં ડીમ્ડ રદ્દીકરણની જોગવાઈ અને અપીલની વ્યવસ્થિત પ્રક્રિયા સામેલ છે. અપીલ કરનારને સુનાવણીની તક આપવામાં આવશે અને કેસ મૂળ નિર્ણય લેનાર કરતાં વરિષ્ઠ અધિકારી દ્વારા નિર્ણય લેવામાં આવશે.
નવા નિયમોમાં OCI અરજદારોને બાયોમેટ્રિક ડેટા શેરિંગ માટે સંમતિ આપવી ફરજિયાત કરવામાં આવી છે, જે ફાસ્ટ-ટ્રેક ઇમિગ્રેશન પ્રોગ્રામ્સ સાથે જોડાણ અને સ્વયંસ્ફુર્ત નોંધણીને સક્ષમ બનાવશે.
આ સુધારાઓનો ઉદ્દેશ પ્રક્રિયાઓને સરળ અને ઝડપી બનાવવાનો, કાગળિયા કાર્યવાહી ઘટાડવાનો અને અગાઉ અનૌપચારિક રીતે અનુસરવામાં આવતી પ્રથાઓને કાનૂની સ્વરૂપ આપવાનો છે. અગાઉ OCI પ્રક્રિયામાં ઓનલાઇન અને ઓફલાઇન બંને પદ્ધતિઓનું મિશ્રણ હતું.
OCI યોજના વર્ષ ૨૦૦૫માં નાગરિકતા અધિનિયમ, ૧૯૫૫માં સુધારો કરીને શરૂ કરવામાં આવી હતી. તે ભારતીય મૂળના વ્યક્તિઓને આજીવન વિઝા અને અનેક આર્થિક તેમજ શૈક્ષણિક ક્ષેત્રોમાં ભારતીયો-બિનનિવાસીઓ (NRI) સમકક્ષ અધિકારો આપે છે, પરંતુ રાજકીય અધિકારો કે પૂર્ણ નાગરિકતા આપતી નથી.
ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login