ADVERTISEMENT

ADVERTISEMENT

વૈશ્વિક નેતાઓ અમેરિકાને બાયપાસ કરી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે

ટ્રમ્પે સ્ટ્રેટ ફરી ખોલવાની જવાબદારી અંગે મિશ્ર સંકેતો આપ્યા છે.

 ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન / Xinhua

વિશ્વના નેતાઓ અમેરિકાના સીધા નેતૃત્વ વિના જ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના સંકટને નિયંત્રિત કરવા આગળ વધી રહ્યા છે. ઈરાન સાથેના યુદ્ધ અને તેના વૈશ્વિક પરિણામો અંગે વોશિંગ્ટન અને તેના યુરોપીયન સાથીદારો વચ્ચે વધતા મતભેદો સામે આવી રહ્યા છે.

ગલ્ફના ઊર્જા પુરવઠા પર ભારે આધારિત દેશો વૈશ્વિક વેપાર માટે આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગને ફરી ખોલવા માટે ઝડપી પગલાં લઈ રહ્યા છે. આ દરમિયાન અમેરિકાના અભિગમ પર વધતી નારાજગી જોવા મળી રહી છે, જેમ કે ‘ધ હિલ’ અખબારે જણાવ્યું છે.

યુનાઇટેડ કિંગ્ડમે આ અઠવાડિયે ૪૦થી વધુ દેશોની બેઠક બોલાવી હતી, જેમાં વેપારી વહેવાર ફરી શરૂ કરવા માટે સંકલન કરવામાં આવ્યું. આ બેઠકમાં ઈરાનને વૈશ્વિક વેપારમાં વિક્ષેપ પાડવા માટે જવાબદાર ગણવામાં આવ્યું હતું.

પરંતુ આ બેઠકે પશ્ચિમી સંઘમાં તીવ્ર તણાવ પણ ઉજાગર કર્યો છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્યુએલ મેક્રોને અમેરિકાના vo સૈન્ય કાર્યવાહી માટે સમર્થન આપવાની અપીલને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢી છે. તેમણે કહ્યું, "તેઓ પોતાની જ મરજીથી જે કાર્યવાહી કરે છે, તેમાં પછી સમર્થન ન મળવા અંગે ફરિયાદ ન કરી શકે. આ અમારી કાર્યવાહી નથી."

યુરોપીયન નેતાઓએ બળનો ઉપયોગ કરવાને બદલે કૂટનીતિ અને આર્થિક દબાણ પર ભાર મૂક્યો છે. 'વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ'ના અહેવાલ મુજબ, સ્ટ્રેટ ફરી ખોલવા માટે સૈન્ય વિકલ્પો અવાસ્તવિક અને જોખમી માનવામાં આવી રહ્યા છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં બહેરીને વાણિજ્યિક જહાજોનું રક્ષણ કરવા માટે સુરક્ષા પરિષદમાં ઠરાવ રજૂ કર્યો છે, પરંતુ તેને ચીન તરફથી વિરોધનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

આ મતભેદ અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચેના વ્યાપક તણાવને દર્શાવે છે. ઈરાન યુદ્ધે અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચેના સંબંધોને 'તોડવાના બિંદુ' સુધી પહોંચાડી દીધા છે. અમેરિકા પોતાના સાથીઓના યુદ્ધમાં જોડાવાની ના પાડવાથી નારાજ છે. 'વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ' અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુરોપીયન સાથીઓ પર 'ઘૃણા' વ્યક્ત કરી છે અને નેટોના ભવિષ્ય પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યા છે, જેનાથી સંઘની મજબૂતી અંગે ચિંતા વધી રહી છે.

બીજી તરફ, ટ્રમ્પે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી ખોલવાની જવાબદારી અંગે મિશ્ર સંકેતો આપ્યા છે. રાષ્ટ્રીય સંબોધનમાં તેમણે કહ્યું કે, ગલ્ફના ઊર્જા પર આધારિત દેશોએ આગેવાની લેવી જોઈએ. "તેઓએ તેને પકડી લેવું જોઈએ અને તેનું મૂલ્ય સમજવું જોઈએ. તેઓ તે સરળતાથી કરી શકે છે. અમે મદદરૂપ થઈશું," ટ્રમ્પે જણાવ્યું.

પરંતુ ત્યારબાદ તેમણે સૂચવ્યું કે અમેરિકા પોતે જ આ માર્ગ ખોલી શકે છે અને તેલના પ્રવાહમાંથી નફો કમાઈ શકે છે, જેનાથી નીતિમાં અસંગતતા દેખાઈ રહી છે.

સ્થળ પરની સ્થિતિમાં ઈરાને મિસાઈલ અને ડ્રોનના ખતરા દ્વારા સ્ટ્રેટ પર પોતાનું નિયંત્રણ મજબૂત કરી લીધું છે. તેણે મિત્ર દેશોને પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે અને જહાજો માટે ટોલ (વેરો) લાગુ કરવાની પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

આ વિક્ષેપને કારણે સરકારોમાં તાકીદી આકસ્મિક યોજનાઓ તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે, જેમાં શિપિંગ કંપનીઓ સાથે સંકલન અને તેહરાન પર દબાણ માટે પ્રતિબંધોની ચર્ચા સામેલ છે.

માનવીય ચિંતાઓ પણ વધી રહી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રે ખાદ્ય પુરવઠા અને ખાતર જેવી આવશ્યક વસ્તુઓની અછતને દૂર કરવા માટે ટાસ્ક ફોર્સ શરૂ કરી છે.

યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કીએ ઊર્જા વાટાઘાટોને યુદ્ધની વાતચીતથી અલગ રાખવાની સલાહ આપી છે અને સ્થિતિ સ્થિર કરવા માટે સમાંતર માર્ગ અપનાવવાનું સૂચવ્યું છે.

આ કૂટનીતિક પ્રયાસો સંઘર્ષની અવધિ અંગે વધતી અનિશ્ચિતતા અને અમેરિકાની સ્પષ્ટ નીકાસ વ્યૂહરચનાના અભાવને રેખાંકિત કરે છે.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"

Comments

Related