ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
હાઉસ ઓફ લોર્ડ્સમાં દાદાભાઇ નાવરોજીની ૨૦૦મી જન્મજયંતિની ઉજવણી
ઉદ્યોગપતિ અને પીયર લોર્ડ કરણ બિલિમોરિયાના આયોજનમાં યોજાયેલી આ રિસેપ્શનમાં ઝોરોસ્ટ્રિયન સમુદાયના આગેવાનોથી લઈને ઉચ્ચ અધિકારી રાજદૂતો સુધીના ૧૫૦ મહાનુભાવો જોડાયા હતા.
-
1747754650.png)
ઈશાની દત્તગુપ્તા - Mon, 22, Dec 2025
- 02:15 EST
- 19
ડાબેથી જમણે: માલ્કમ ડેબૂ, ઓમર રાલ્ફ, બેરોનેસ પ્રાશર, લોર્ડ ધોળકિયા, લોર્ડ બિલિઓરિયા, ભારતીય હાઈ કમિશનર વિક્રમ દોરાઈસ્વામી, લેડી એન મેકલુસ્કી, સીબી પટેલ, સરોશ ઝૈવાલા / Ishani Duttagupta
ગયા અઠવાડિયે બ્રિટિશ હાઉસ ઓફ લોર્ડ્સમાં ભારતના 'ગ્રાન્ડ ઓલ્ડ મેન' દાદાભાઇ નાવરોજીની જન્મજયંતિની દ્વિશતાબ્દીની ઉજવણી કરવામાં આવી. ઉદ્યોગપતિ અને પીયર લોર્ડ કરણ બિલિમોરિયાના આયોજનમાં યોજાયેલી આ રિસેપ્શનમાં ઝોરોસ્ટ્રિયન સમુદાયના આગેવાનોથી લઈને ઉચ્ચ અધિકારી રાજદૂતો સુધીના ૧૫૦ મહાનુભાવો જોડાયા હતા. આ મહેમાનોની યાદી ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના મહાન નેતા દાદાભાઇ નાવરોજીની બ્રિટિશ સત્તાના કેન્દ્રમાં વ્યાપક અને ટકાઉ વારસાનું પ્રતીક બની.
નાવરોજી (૧૮૨૫–૧૯૧૭) બ્રિટિશ સંસદમાં પ્રથમ એશિયન સભ્ય હતા, જેઓ ૧૮૯૨થી ૧૮૯૫ સુધી લિબરલ પાર્ટીના ફિન્સબરી સેન્ટ્રલના સાંસદ તરીકે સેવા આપી હતી. અર્થશાસ્ત્રી, શિક્ષણવિદ, વેપારી અને રાજકીય વિચારક તરીકે જાણીતા નાવરોજીએ 'ધનનિકાસ સિદ્ધાંત' વિકસાવ્યો હતો, જેમાં વસાહતી શાસન દ્વારા ભારતમાંથી ધનની વ્યવસ્થિત લૂંટનો પર્દાફાશ કર્યો હતો. તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના સ્થાપક સભ્ય પણ હતા અને આજીવન રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ, સમાનતા અને સ્વરાજના હિમાયતી રહ્યા.
આ કાર્યક્રમ તથા સાથેની પ્રદર્શનનું આયોજન અને પ્રાયોજન લોર્ડ બિલિમોરિયાએ કર્યું હતું. ઝોરોસ્ટ્રિયન ટ્રસ્ટ ફંડ્સ ઓફ યુરોપ (ઝેડટીએફઇ)ના પ્રમુખ માલ્કમ ડેબુ સહ-આયોજક હતા. ઓમર રાલ્ફ દ્વારા તૈયાર કરાયેલા પ્રદર્શનમાં નાવરોજીના જીવન અને કાર્યનો ઇતિહાસ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં તેમની સંસદીય કારકિર્દીને ભારતીય અને પારસી સમુદાયના બ્રિટિશ જાહેર જીવનમાં યોગદાનના વ્યાપક ઇતિહાસ સાથે જોડવામાં આવી હતી. પ્રદર્શનનો પરિચય આપતાં રાલ્ફે બ્રિટિશ સંસદમાં બ્રિટિશ-ભારતીય રાજકીય ઇતિહાસ રજૂ કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો.
મહેમાનો વચ્ચેની ચર્ચાઓમાં નાવરોજીના વિચારો, સામ્રાજ્યવાદી સત્તાને બંધારણીય માર્ગે પડકારવાની તેમની હિંમત તથા પ્રતિનિધિત્વ, ન્યાય અને પ્રગતિશીલ રાજનીતિના સમકાલીન વિષયો સાથે તેમની સુસંગતતા પર ચર્ચા થઈ.
કોબ્રા બીયરના સ્થાપક, ઇન્ડિયા ઓલ-પાર્ટી પાર્લામેન્ટરી ગ્રુપના સહ-અધ્યક્ષ અને ૨૦૦૬થી ક્રોસબેન્ચ પીયર લોર્ડ બિલિમોરિયાએ ઝોરોસ્ટ્રિયન સમુદાય તથા બ્રિટિશ સંસદમાં સાતત્ય, માર્ગદર્શન અને સહિયારી સિદ્ધિઓ પર પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા. પોતાની વાતમાં તેમણે કહ્યું કે, “લોકો કહે છે કે હું મારા પરદાદાના પગલે ચાલું છું – જેઓ ઉદ્યોગપતિ, જાહેર સેવક અને રાજ્યસભાના સભ્ય હતા – અને ચાર પેઢી પછી હું તેમના પગલે ચાલું છું.” તેમણે ઉમેર્યું કે, “ઘણી રીતે હું દાદાભાઇ નાવરોજીના પગલે ચાલું છું, જેઓ વેપારી, શિક્ષણવિદ અને રાજનેતા હતા, સંસદમાં પ્રથમ આવા અલ્પસંખ્યક સભ્ય, અને મને તેમના પગલે ચાલવાનો સૌભાગ્ય મળ્યો છે.”
સ્વતંત્ર ક્રોસબેન્ચ પીયર બેરોનેસ પ્રશરે, જેઓ ભૂતપૂર્વ યુનિવર્સિટી ચાન્સેલર, પેરોલ બોર્ડના અધ્યક્ષ તથા ન્યાયિક નિયુક્તિ સમિતિના પ્રથમ અધ્યક્ષ રહી ચૂક્યા છે, નાવરોજીના જીવનના ટકાઉ પાઠ પર ચર્ચા કરતાં કહ્યું કે, “હાઉસ ઓફ કોમન્સમાં પ્રથમ એશિયન તરીકે ચૂંટાયા હોવા ઉપરાંત નાવરોજી ભારતના મહાન સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓમાંના એક હતા – તેઓ વિરોધી જાતિવાદી, વિરોધી સામ્રાજ્યવાદી અને વૈશ્વિક મહત્વના નારીવાદી હતા, અને તેમના વિચારો સીમાઓને પાર કરી ગયા છે.”
લિબરલ ડેમોક્રેટ્સના ભૂતપૂર્વ નેતા, કેબિનેટ મંત્રી તથા શેલ કંપનીના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી સર વિન્સ કેબલે નાવરોજીની બૌદ્ધિક વ્યાપકતા પર પ્રકાશ પાડતાં કહ્યું કે, “તેઓ ભારતમાં ગણિતના પ્રોફેસર હતા અને પછી યુનિવર્સિટી કોલેજ લંડનમાં ગુજરાતી સાહિત્યના પ્રોફેસર બન્યા.”
લોર્ડ ધોલાકિયા, જેઓ યુકેમાં મોટી રાજકીય પાર્ટીના પ્રથમ અલ્પસંખ્યક નેતા તથા લિબરલ ડેમોક્રેટ્સના ભૂતપૂર્વ નાયબ નેતા રહ્યા છે, નાવરોજીની રાજકીય વિશ્વોને જોડવાની ક્ષમતા પર બોલતાં કહ્યું કે, “તેમણે ભારતની રાજનીતિનું જ્ઞાન અને ત્રણ વખત ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ તરીકેની સેવા સાથે બ્રિટિશ સંસદીય જીવનને જોડ્યું હતું.”
Related
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
E Paper
Video
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login