ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
બોલિવૂડ પર ભારી પડી રહ્યા છે સ્ટાર્સના નખરા: વધતી ફી, લક્ઝરી માંગ અને ડગમગાતો ફિલ્મ ઉદ્યોગ
નિર્માતાઓનું માનવું છે કે આજના ભારે નુકસાનનું મુખ્ય કારણ રચનાત્મક નિષ્ફળતા નહીં, પરંતુ સ્ટાર્સ પર થતો અસીમ ખર્ચ છે.
-
સંવાદદાતા - Thu, 25, Dec 2025
- 12:52 EST
- 7
પ્રતીકાત્મક તસ્વીર / Pexels
નિજી ટ્રેલરોની લાંબી કતાર, પર્સનલ શેફ, પાંચ તારા હોટેલ અને ડઝનેક લોકોનો નિજી સ્ટાફ - બોલિવૂડના મોટા સ્ટાર્સની “અતિશય” માંગો હવે ફિલ્મ નિર્માણની કિંમતને નિયંત્રણની બહાર કરી રહી છે. ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી સાથે જોડાયેલા લોકોનું કહેવું છે કે આ જ કારણ છે કે ભારતીય ફિલ્મ ઉદ્યોગની આર્થિક સ્થિતિ સતત નબળી પડી રહી છે.
બોલિવૂડનું બોક્સ ઓફિસ હંમેશા અનિશ્ચિત રહ્યું છે અને કોવિડ મહામારીએ હાલત વધુ ખરાબ કરી દીધા. પરંતુ નિર્માતાઓનું માનવું છે કે આજના ભારે નુકસાનનું મુખ્ય કારણ રચનાત્મક નિષ્ફળતા નહીં, પરંતુ સ્ટાર્સ પર થતો અસીમ ખર્ચ છે. પ્રખ્યાત ‘રેસ’ ફ્રેન્ચાઇઝીના નિર્માતા રમેશ તૌરાણી કહે છે, “આ સમસ્યા માત્ર પ્રોડક્શન કોસ્ટની નથી, પરંતુ સ્ટાર ફીની છે.” નિર્માતાઓ અને ફિલ્મમેકર્સના મતે, આજકાલ મોટા કલાકારો શૂટિંગ પર ૧૦-૧૫ લોકોની ટીમ સાથે પહોંચે છે. તેમાં મેકઅપ આર્ટિસ્ટ, હેરડ્રેસર, સ્ટાઇલિસ્ટ, જિમ ટ્રેનર અને પર્સનલ અસિસ્ટન્ટનો સમાવેશ થાય છે અને આ તમામનો ખર્ચ પ્રોડક્શનને ઉઠાવવો પડે છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, કેટલાક સ્ટાર્સ એક ફિલ્મ માટે લગભગ ૨૨ મિલિયન ડોલર (આશરે ૧૮૦ કરોડ રૂપિયા) સુધીની ફી લે છે. તે ઉપરાંત ફર્સ્ટ ક્લાસ કે બિઝનેસ ક્લાસ મુસાફરી, લક્ઝરી હોટેલ, અનેક નિજી વેનિટી વેન અને મર્યાદિત કામના કલાકો જેવી માંગો હવે સામાન્ય બની ગઈ છે. વરિષ્ઠ નિર્માતા મુકેશ ભટ્ટે તીખી ટિપ્પણી કરતાં કહ્યું, “ભારે સપોર્ટ ટીમ, પ્રીમિયમ મુસાફરી અને લક્ઝરી રહેઠાણ બજેટને જરૂર કરતાં વધુ વધારી દે છે, જ્યારે તેની રચનાત્મક અસર ખૂબ ઓછી હોય છે. સ્ટાર્સની માંગો ખરેખર અતિશય છે.”
ડિસ્ટ્રિબ્યુટર અને ટ્રેડ એનાલિસ્ટ રાજ બંસલ કહે છે, “એક અભિનેતા સાથે સામાન્ય રીતે ૧૦થી ૧૫ સ્ટાફ સભ્યો હોય છે. પહેલાં કલાકારો એક વેનિટી વેન શેર કરી લેતા. પછી મોટા સ્ટાર માટે અલગ વેનિટી વેન આવી અને માંગો સતત વધતી ગઈ.” જાણકારોના મતે, એક ફિલ્મના શૂટિંગ દરમિયાન એક જ ટ્રેલરનું ભાડું આશરે ૧૮,૦૦૦ ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. કેટલાક કલાકારો માટે વધુ માંગ કરવી હવે સ્ટેટસ સિમ્બોલ બની ગઈ છે.
મહામારી પછી બગડેલું સંતુલન
બોલિવૂડ હંમેશા હાઇ-રિસ્ક ઇન્ડસ્ટ્રી રહી છે, જ્યાં હિટ કરતાં વધુ ફ્લોપ ફિલ્મો બને છે. પરંતુ નિર્માતાઓનું કહેવું છે કે હવે સ્ટાર્સ પર થતો ખર્ચ બોક્સ ઓફિસની કમાણી કરતાં ઘણો આગળ નીકળી ગયો છે. કોરોના મહામારી પછી હાલત વધુ બગડી, જ્યારે ઓટીટી પ્લેટફોર્મ્સે ફિલ્મોને ઊંચા ભાવે ખરીદી. પછી જ્યારે આ ડીલ્સ સમાપ્ત થઈ, તો આવક ઘટી ગઈ, પરંતુ સ્ટાર્સની માંગો તેમની તેમ રહી અને આ સમસ્યા આજે પણ ચાલુ છે. મુકેશ ભટ્ટ કહે છે, “દર્શકોની વિચારસરણી બદલાઈ ગઈ છે, સ્ટ્રીમિંગ પ્લેટફોર્મ્સે વિકલ્પ વધાર્યા છે અને પ્રાદેશિક સિનેમાએ રચનાત્મક સ્તર ઊંચું કર્યું છે. પરંતુ તેની સાથે વધતી પ્રોડક્શન કોસ્ટ, ખાસ કરીને સ્ટાર્સ સાથે જોડાયેલું બજેટ, ઉદ્યોગ પર ભારે દબાણ બનાવી રહ્યું છે. સમસ્યા ફિલ્મોની નથી, અર્થશાસ્ત્રની છે.”
આમિર ખાનનો પ્રશ્ન: ‘ખુદ્દારી ક્યાં છે?’
અભિનેતા-ફિલ્મમેકર આમિર ખાને પણ સ્ટાર્સ પર નિશાન સાધ્યું છે. સપ્ટેમ્બરમાં એક યુટ્યુબ શોમાં તેમણે કહ્યું, “તમે કરોડોમાં કમાઓ છો. તો તમારી ખુદ્દારી ક્યાં છે?”
નુકસાનની ઉદાહરણ અને કેટલાક અપવાદ
૨૦૨૪માં આવેલી સાયન્સ ફિક્શન એક્શન ફિલ્મ ‘બડે મિયાં છોટે મિયાં’ (અક્ષય કુમાર અને ટાઇગર શ્રોફ અભિનીત)નું બજેટ આશરે ૪૨ મિલિયન ડોલર હોવાનું કહેવાય છે. ટિકિટ વિન્ડો પર નબળા પ્રદર્શન પછી અહેવાલો આવ્યા કે નિર્માતાઓને દેવું ચૂકવવા માટે સંપત્તિ ગીરવે મૂકવી પડી. જોકે કેટલાક અપવાદ પણ છે. અભિનેતા કાર્તિક આર્યને ૨૦૨૩ની ફિલ્મ ‘શહેઝાદા’ ફ્લોપ થયા પછી પોતાની ફી છોડી દીધી હતી. તેમનું કહેવું હતું, “જો તમારી સ્ટાર વેલ્યુ અને પ્રોજેક્ટથી આખી ટીમને નફો થાય, તો ગણિત સાચું પડે છે. જો નહીં, તો સ્ટારને પણ કટ લેવો જોઈએ.”
‘સ્ટાર કરતાં મોટી સ્ક્રિપ્ટ’
ઘણા નિર્માતા હવે પાર્ટનરશિપ મોડલની વકાલત કરી રહ્યા છે, જેમાં હિટ થાય તો બધાને ફાયદો અને ફ્લોપ થાય તો નુકસાન વહેંચાય. અભિનેતા-લેખક-નિર્માતા વિવેક વાસવાની કહે છે, “જો સ્ટારની ફી અને એન્ટોરેજ તમારું બજેટ બગાડે છે, તો સ્ટાર્સ ન લો. મેં ૪૦ નવી પ્રતિભાઓ સાથે ફિલ્મો બનાવી અને સફળ રહ્યો. શાહરુખ ખાનને મેં ત્યારે લીધા જ્યારે કોઈ તેમને ઓળખતું ન હતું.”
વાસવાનીનું કહેવું છે કે શાહરુખ ખાન અને અક્ષય કુમાર જેવા સ્ટાર્સ પોતાના એન્ટોરેજનો ખર્ચ પોતે ઉઠાવે છે અને નિર્માતાઓ પર બોજો નથી નાખતા. “ઘણા મોટા કલાકારો આવું કરે છે. જો તમને લાગે છે કે તમારો સ્ટાર તમારી સ્ક્રિપ્ટ કરતાં મોટો છે, તો તમે ખોટા છો.” ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં આ ચર્ચા હવે તીવ્ર થઈ ગઈ છે કે જો બોલિવૂડને ટકાઉ બનાવવું હોય, તો સ્ટાર્સની ચમક કરતાં વાર્તા અને સંતુલિત બજેટ પર વધુ વિશ્વાસ કરવો પડશે.
Related
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
E Paper
Video
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login