ADVERTISEMENT

ADVERTISEMENT

ટ્રમ્પે હોર્મુઝ સંકટને તેલની તક સાથે જોડ્યું

માર્ચ મધ્યમાં શરૂ થયેલા વિક્ષેપના કારણે ઈરાને ફરજિયાત નેવિગેશન કોરિડોર લાગુ કર્યો હતો, જેને ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) નિરીક્ષણમાં રાખે છે. આનાથી વહાણોને તેમના માર્ગ બદલવા પડ્યા છે અને ઈરાની દેખરેખ હેઠળ કાર્ય કરવું પડે છે.

 ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ / IANS

ખાડીમાં તણાવ હજુ પણ ચાલુ હોવા છતાં, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શુક્રવારે સૂચવ્યું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને તેલના લાભ માટે ફરી ખોલી શકાય છે. તેમણે આને "ફોર્ચ્યુન બનાવવાની તક" તરીકે વર્ણવી છે. દરમિયાન, સમુદ્રી વાહન વ્યવહારમાં પ્રારંભિક પુનરુત્થાનના સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે.

ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં કહ્યું, "થોડો વધુ સમય મળે તો અમે સરળતાથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલી શકીએ, તેલ લઈ શકીએ અને ફોર્ચ્યુન બનાવી શકીએ. વિશ્વ માટે આ એક 'ગુશર' (વિપુલ પ્રમાણમાં તેલનું ફુવારો) સાબિત થશે???"

તેમના આ નિવેદનો એવા સમયે આવ્યા છે જ્યારે નવા આંકડા દર્શાવે છે કે વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગમાં વહાણોની હિલચાલમાં સાવધાનીપૂર્વક પુનરાગમન થઈ રહ્યું છે. આ જળમાર્ગ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠાની મુખ્ય ધમની છે.

મેરીટાઈમ ઇન્ટેલિજન્સ કંપની વિન્ડવર્ડે જણાવ્યું કે ૧ એપ્રિલે ૧૬ વહાણોએ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયા હતા. આ ગંભીર વિક્ષેપ પછી ત્રીજા દિવસે સતત હિલચાલનો નોંધપાત્ર દિવસ હતો.

અલગ આંકડા અનુસાર, બુધવારે ૧૬ કાર્ગો વહાણો પસાર થયા હતા, જે અગાઉના દિવસના ૧૧ની સરખામણીમાં વધારો દર્શાવે છે. આ ધીમે ધીમે પુનર્વસનનો સંકેત આપે છે, પરંતુ તે હજુ પણ સંઘર્ષ પૂર્વના સ્તર કરતા ઘણું નીચું છે.

વિક્ષેપની શરૂઆત માર્ચ મધ્યમાં થઈ હતી, જ્યારે ઈરાને ફરજિયાત નેવિગેશન કોરિડોર લાગુ કર્યો હતો. આ કોરિડોર ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ની દેખરેખ હેઠળ છે, જેના કારણે વહાણોને તેમના માર્ગ બદલવા પડ્યા અને ઈરાની દેખરેખ હેઠળ કાર્ય કરવું પડે છે.

તાજેતરની વહાણ હિલચાલ સૂચવે છે કે કેટલાક ઓપરેટર્સ આ પ્રતિબંધોને પરીક્ષણ કરવા માંડ્યા છે.

વિન્ડવર્ડ અનુસાર, ૨ એપ્રિલ સુધીમાં અરબી ખાડીમાં લગભગ ૬૫૬ વહાણો હાજર હતા, જેમાં કાર્ગો વહાણોનું પ્રમાણ ૫૫ ટકા અને ટેન્કરોનું ૪૫ ટકા હતું. વાહન વ્યવહાર અસંતુલિત છે, જેમાં માત્ર એક આગમન ટ્રાન્ઝિટની સામે આઠ નિકાસી હિલચાલ નોંધાઈ છે, જેમાં મુખ્યત્વે કન્ટેનર કાર્ગો અને ટેન્કર નિકાસ પ્રભુત્વ ધરાવે છે.

ત્રણ ઓમાન-નિયંત્રિત વહાણો - જેમાં બે તેલ ટેન્કર અને એક લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) કેરિયર - સ્ટ્રેટમાંથી બહાર નીકળ્યા હતા. તેઓએ પ્રમાણભૂત આંતરરાષ્ટ્રીય નેવિગેશન ચેનલોનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને ઈરાન-નિયંત્રિત કોરિડોરને અવગણ્યો હતો.

આમાંના એક, LNG ટેન્કર 'સોહાર' મસ્કતના પાણી સુધી પહોંચ્યું હતું. આ સંઘર્ષ વધ્યા પછી સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થનાર પ્રથમ LNG કેરિયર હતું.

ફ્રેન્ચ લોજિસ્ટિક્સ જાયન્ટ CMA CGM સાથે સંકળાયેલા એક કન્ટેનર જહાજે પણ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયું હતું. આ પ્રતિબંધો કડક થયા પછી પશ્ચિમી સંકળાયેલા વહાણ દ્વારા થયેલા પ્રથમ જાણીતા ટ્રાન્ઝિટમાંનું એક હતું.

વિન્ડવર્ડના અહેવાલમાં વિસ્તારમાં તથા કહેવાતા 'ફ્લેગ-ઓફ-કન્વીનિયન્સ' રજિસ્ટ્રીઓનું પ્રભુત્વ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. પનામા ૧૪૨ વહાણો સાથે અગ્રેસર છે, ત્યારબાદ લાઇબેરિયા (૯૫), માર્શલ આઇલેન્ડ્સ (૯૩) અને ઈરાન (૩૭) છે. આ વ્યાપારી અને વધુ જોખમી શિપિંગ પ્રોફાઇલ્સનું મિશ્રણ દર્શાવે છે.

માલિકીના પેટર્ન અસ્પષ્ટ રહે છે. કંપનીએ જણાવ્યું કે સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા વહાણોમાં ચીન, ભારત, તુર્કી અને ઈરાનના લાભાર્થી માલિકો સામેલ છે, જ્યારે લગભગ ૨૫ ટકા વહાણોની માલિકી અજ્ઞાત છે. વિશ્લેષકો કહે છે કે આ વલણ નિરીક્ષણ અને અમલીકરણને જટિલ બનાવે છે.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"

Comments

Related