ADVERTISEMENT

ADVERTISEMENT

અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રમ્પની વ્યાપક ટેરિફ યોજનાને 'ગેરકાયદેસર' જાહેર કરી, અરબો ડોલર પરત કરવાની નોબત આવી શકે

મુખ્ય ન્યાયાધીશ જોન રોબર્ટ્સ દ્વારા લખાયેલા આ 6-3ના બહુમતીના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકી બંધારણ અનુસાર ટેક્સ અને ટેરિફ લગાવવાની સત્તા માત્ર કોંગ્રેસ (અમેરિકી સંસદ) પાસે જ છે.

FILE PHOTO: અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ / REUTERS/Carlos Barria//File Photo

અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વ્યાપક ટેરિફ નીતિને બંધારણ વિરુદ્ધ જાહેર કરીને રદ કરી દીધી છે. કોર્ટે પોતાના મહત્વના ચુકાદામાં કહ્યું છે કે રાષ્ટ્રપતિએ રાષ્ટ્રીય કટોકટીના કાયદા (IEEPA)નો ઉપયોગ કરીને આયાત શુલ્ક લગાવવામાં પોતાની સત્તાનો દુરુપયોગ કર્યો છે. આ ચુકાદાની અસર માત્ર અમેરિકી રાજકારણ પર જ નહીં, પરંતુ ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થા પર પડશે.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ જોન રોબર્ટ્સ દ્વારા લખાયેલા આ 6-3ના બહુમતીના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકી બંધારણ હેઠળ ટેક્સ અને ટેરિફ લગાવવાની સત્તા ફક્ત કોંગ્રેસ (અમેરિકી સંસદ) પાસે જ છે.

કોર્ટે 1977ના 'ઇન્ટરનેશનલ ઇમર્જન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ' (IEEPA) હેઠળ લગાવવામાં આવેલા શુલ્કોને નકારી કાઢ્યા છે અને કહ્યું છે કે રાષ્ટ્રપતિને ટેરિફ લગાવવા માટે સંસદ પાસેથી સ્પષ્ટ પરવાનગી લેવી જરૂરી છે, જે તેમની પાસે નથી. રોબર્ટ્સે લખ્યું છે કે, "રાષ્ટ્રપતિને ટેરિફ લગાવવાની અસાધારણ સત્તાને યોગ્ય ઠેરવવા માટે સંસદની સ્પષ્ટ અધિકૃતિની જરૂર છે, જે તેમની પાસે નથી."

$175 અરબથી વધુની પરતફળનો સંકટ

ટ્રમ્પ વહીવટે આ કાયદાનો ઉપયોગ કરીને ચીન, કેનેડા, મેક્સિકો અને ભારત સહિત લગભગ તમામ વેપારી ભાગીદારો પર ભારે શુલ્ક લગાવ્યા હતા. અર્થશાસ્ત્રીઓનો અંદાજ છે કે હવે સુધીમાં આ ટેરિફ તરીકે લગભગ $175 બિલિયન (આશરે 14.5 લાખ કરોડ રૂપિયા) વસૂલ કરવામાં આવ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ ચુકાદા બાદ પ્રભાવિત વ્યવસાયોને આ રકમ પરત કરવી પડી શકે છે.

વહીવટે આગામી દાયકામાં આ ટેરિફમાંથી ટ્રિલિયન ડોલર એકત્ર કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું હતું, જે હવે જોખમમાં છે.

ટ્રમ્પનો 'ગેમ ટુ' પ્લાન: અન્ય કાયદાઓનો આધાર

ચુકાદા બાદ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ હાર નહીં માને. તેમણે પહેલેથી જ કહ્યું હતું કે જો કોર્ટ તેમની વિરુદ્ધ ચુકાદો આપશે તો તેઓ "ગેમ ટુ" (Game Two) યોજના પર કામ કરશે. ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે સંકેત આપ્યો છે કે સરકાર હવે અન્ય કાયદાઓનો ઉપયોગ કરશે, જેમ કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા (સેક્શન 232) અને અનુચિત વેપાર પ્રથાઓ સામે જવાબી કાર્યવાહી (સેક્શન 301). જોકે, આ કાયદાઓ IEEPA જેટલા લવચીક અને શક્તિશાળી નથી.

ભારત અને અન્ય દેશો પર અસર

ટ્રમ્પે ભારત દ્વારા રશિયન તેલ ખરીદવા અને કેનેડિયન ડ્રગ તસ્કરી જેવા મુદ્દાઓને 'રાષ્ટ્રીય કટોકટી' ગણાવીને ટેરિફ લગાવ્યા હતા. ભારતીય અમેરિકી વકીલ નીલ કાત્યાલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ ટેરિફ વિરુદ્ધની લડાઈમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. કોર્ટના આ આદેશથી તે ભારતીય નિર્યાતકારોને મોટી રાહત મળવાની અપેક્ષા છે, જેમના પર 'પારસ્પરિક' (Reciprocal) ટેરિફ લગાવવામાં આવ્યા હતા.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"

Comments

Related