ભૂતપૂર્વ યુએસ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) એચ.આર. મેકમાસ્ટર / IANS
અમેરિકાના પૂર્વ નેશનલ સિક્યુરિટી એડવાઇઝર H. R. McMasterએ વૈશ્વિક તણાવની પરિસ્થિતિમાં અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે ઊર્જા સહકાર મજબૂત કરવાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત ઉપર ભાર મૂક્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે હાલની પરિસ્થિતિ ભારત માટે દીર્ઘકાલીન ઊર્જા સુરક્ષાની જરૂરિયાતને સ્પષ્ટ કરે છે.
અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન નેશનલ સિક્યુરિટી એડવાઇઝર તરીકે સેવા આપનાર મેકમાસ્ટરે કહ્યું કે ઇરાન સાથેના યુદ્ધ પછી ઊભી થયેલી ઊર્જા સંકટની પરિસ્થિતિ યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન થયેલા વિક્ષેપ જેવી જ છે. તેમણે IANSને આપેલા એક વિશેષ ઇન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું કે, "આ પરિસ્થિતિ રશિયાના યુક્રેન પર મોટા પાયે આક્રમણ પછી સર્જાયેલા ઊર્જા સંકટ જેવી જ છે."
વિદેશી ઊર્જા સ્ત્રોતો પર વધુ નિર્ભરતા ભારતને ભૂરાજકીય અસ્થિરતા સામે સંવેદનશીલ બનાવે છે તેવી ચેતવણી આપતા તેમણે કહ્યું, "આ ઊર્જા સુરક્ષાની જરૂરિયાતને ઉજાગર કરે છે."
મેકમાસ્ટરે કહ્યું કે આ પડકારોને પહોંચી વળવા માટે અમેરિકા-ભારત ભાગીદારી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. "અમેરિકા અને ભારત વચ્ચેની ભાગીદારી અનેક સ્તરે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે," એમ તેમણે જણાવ્યું.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ઊર્જા સહકાર દ્વિપક્ષીય સંબંધોની મુખ્ય કડી બનવો જોઈએ. "સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસાઓમાંનું એક એ છે કે ઊર્જા સુરક્ષા વધારવા માટે નવી ટેકનોલોજી વિકસાવવા માટે ભાગીદારી મજબૂત થવી જોઈએ," એમ તેમણે કહ્યું.
પૂર્વ એનએસએએ ઊર્જા પડકારોને ભારતની આંતરિક સમસ્યાઓ સાથે પણ જોડ્યા. "પાણીની સુરક્ષા અને ખાદ્ય સુરક્ષા આ બધી બાબતો પરસ્પર જોડાયેલી છે," એમ તેમણે જણાવ્યું.
વાસ્તવિક પગલાંઓ અંગે મેકમાસ્ટરે અમેરિકન ઊર્જા પુરવઠા સુધીની પહોંચ વધારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. "અમેરિકાના લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) નિકાસ સુધીની પહોંચ ભારત માટે તેના આયાત સ્ત્રોતોને વૈવિધ્યસભર બનાવવા મદદરૂપ બની શકે છે," એમ તેમણે કહ્યું.
તેમણે નોંધ્યું કે અમેરિકા હવે વિશ્વનો સૌથી મોટો ફોસિલ ફ્યુઅલ ઉત્પાદક બની ગયો છે. "અમેરિકા હવે વિશ્વમાં ફોસિલ ઈંધણનું સૌથી મોટું ઉત્પાદન કરે છે," એમ તેમણે જણાવ્યું.
સાથે જ તેમણે ચીન સાથે જોડાયેલી સપ્લાય ચેઇન પર અતિનિર્ભરતા અંગે ચેતવણી આપી. "ચીન દ્વારા નિયંત્રિત સપ્લાય ચેઇન પર આધારિત ન હોય તેવી રિન્યુએબલ ઊર્જા ઉકેલોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ," એમ તેમણે કહ્યું.
તેમણે સોલાર પેનલ અને પવન ટર્બાઇન જેવા ક્ષેત્રોનું ઉદાહરણ આપ્યું, જ્યાં ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં ચીનનો પ્રભુત્વ વ્યૂહાત્મક જોખમ ઉભું કરે છે.
ભવિષ્યની દૃષ્ટિએ મેકમાસ્ટરે એડવાન્સ્ડ ન્યુક્લિયર ટેકનોલોજીને દીર્ઘકાલીન ઉકેલનો ભાગ ગણાવ્યો. "સ્મોલ મોડ્યુલર રિએક્ટર્સ જેવી ન્યુક્લિયર ટેકનોલોજીમાં મોટી સંભાવનાઓ છે," એમ તેમણે જણાવ્યું.
તેમણે કહ્યું કે ફોસિલ ઈંધણ, રિન્યુએબલ ઊર્જા અને ન્યુક્લિયર ઊર્જાનો સંયુક્ત ઉપયોગ કરતી વૈવિધ્યસભર ઊર્જા વ્યૂહરચના ભારતને બાહ્ય આંચકાઓ સામે વધુ મજબૂત બનાવશે.
આ ટિપ્પણીઓ એવા સમયે આવી છે જ્યારે ભારત પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને અસ્થિર ઊર્જા બજારો વચ્ચે વિકાસ અને સ્થિરતામાં સંતુલન સાધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
મેકમાસ્ટરના નિવેદનો વોશિંગ્ટનમાં વ્યાપક માન્યતાને દર્શાવે છે કે ઊર્જા સહકાર રક્ષણ અને ટેકનોલોજી ભાગીદારી સાથે અમેરિકા-ભારત સંબંધોના આગામી તબક્કાનો મુખ્ય આધાર બની શકે છે.
ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login