ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ભારતીય વ્યક્તિના મૂળની વ્યાખ્યા પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં પુનર્વિચાર
કેન્દ્ર સરકારે અરજદારને ભારતીય નાગરિકતા આપી હતી, પરંતુ કાનૂની સૂક્ષ્મ પ્રશ્નોને કારણે કેસ સર્વોચ્ચ અદાલત સુધી પહોંચ્યો છે.
-
જેફીન કલિકાલ - Tue, 20, Jan 2026
- 04:03 EST
- 10
ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલત / Supreme Court of India via Facebook
ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટે એક સ્પેશિયલ લીવ પિટિશન (SLP) પર વિચારણા કરવાનું નક્કી કર્યું છે, જેમાં ભારતીય નાગરિકતા અધિનિયમ હેઠળ 'Person of Indian Origin' (ભારતીય મૂળની વ્યક્તિ) શબ્દના વ્યાપને લગતા મહત્વના પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. દિલ્હી હાઈ કોર્ટે 18 વર્ષની અરજદારને 'Person of Indian Origin' તરીકે વર્ગીકૃત કરવાનો નિર્ણય આપ્યો હતો, જેને સુપ્રીમ કોર્ટે હવે તપાસવાનું નક્કી કર્યું છે.
આ કેસની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે આ છોકરી, જે આંધ્રપ્રદેશમાં જન્મી અને ઉછરી છે, તેણે ભારતીય નાગરિકતા માટે અરજી કરી હતી. તેના માતા-પિતા ભારતીય નાગરિક હતા, પરંતુ તેમણે ભારતીય નાગરિકતા છોડીને અમેરિકી નાગરિકતા ધારણ કરી હતી અને તે સમયે OCI (ઓવરસીઝ સિટીઝન ઓફ ઈન્ડિયા) કાર્ડધારક તરીકે ભારતમાં રહેતા હતા જ્યારે અરજદારનો જન્મ થયો હતો.
ભારતીય નાગરિકતા અધિનિયમ અનુસાર, ભારતમાં જન્મેલા બાળકને જન્મથી નાગરિકતા મળે તે માટે ઓછામાં ઓછા એક માતા-પિતા ભારતીય નાગરિક હોવા જરૂરી છે અને બીજા માતા-પિતા વિદેશી ન હોય. આ કેસમાં બંને માતા-પિતા તે સમયે ભારતીય નાગરિક ન હોવાથી તેણે જન્મથી નાગરિકતા મેળવી શકી નહીં.
વધુમાં, 25 ઓક્ટોબર 2018ના ઓફિસ મેમોરેન્ડમ અનુસાર, જો બાળકના જન્મ સમયે બંને માતા-પિતાએ ભારતીય નાગરિકતા છોડી દીધી હોય તો નાની ઉંમરના બાળકને ભારતીય નાગરિકતા આપવામાં આવી શકતી નથી અને તેને ભારતીય પાસપોર્ટ પણ મળી શકતો નથી.
અરજદાર ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે ભારતીય પાસપોર્ટ જરૂરી હોવાથી દિલ્હી હાઈ કોર્ટમાં ગઈ હતી અને ઓફિસ મેમોરેન્ડમની માન્યતા પર પડકાર કર્યો હતો. સિંગલ જજ બેન્ચે નિર્ણય આપ્યો કે તેને 'Person of Indian Origin' તરીકે ગણી શકાય છે અને તે નોંધણી દ્વારા નાગરિકતા મેળવી શકે છે. બેન્ચે એમ પણ કહ્યું કે તેને ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ તરીકે ગણી શકાય નહીં.
કેન્દ્ર સરકારે તેને નાગરિકતા આપી દીધી, પરંતુ દિલ્હી હાઈ કોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચમાં અપીલ કરી અને સિંગલ જજના આદેશને પડકાર્યો, ખાસ કરીને 'ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ' ન હોવાના નિર્ણયને.
કેન્દ્રની દલીલ હતી કે 'Person of Indian Origin'ની વ્યાખ્યા હવે બંધ થઈ ગઈ છે અને તે માત્ર તે વ્યક્તિઓને લાગુ પડે છે જેમના માતા-પિતા કે દાદા-દાદી અવિભાજિત ભારત (સ્વતંત્રતા પહેલાં)માં જન્મ્યા હોય. અહીં અરજદારના માતા-પિતા ભારતમાં જન્મ્યા હોવાથી તે આ શ્રેણીમાં બેસતી નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે 8 જાન્યુઆરી 2026ના તાજેતરના આદેશમાં ડિવિઝન બેન્ચના નિર્ણયમાં પ્રક્રિયાગત અને મૂળભૂત મુદ્દાઓને સ્વીકાર્યા છે. અદાલત તપાસ કરશે કે શું 'Person of Indian Origin'નો પ્રશ્ન મૂળ કેસમાં આવશ્યક હતો કે હાઈ કોર્ટે તેને અનાવશ્યક રીતે દાખલ કર્યો છે, અને નોંધણી દ્વારા નાગરિકતા આપવાના કાયદાકીય પ્રાવધાનો અરજદારના કેસમાં લાગુ પડે છે કે નહીં.
આ કેસમાંથી નિર્ણય ભારતમાં જન્મેલા અને OCI માતા-પિતાના બાળકો માટે મહત્વના પરિણામો ધરાવી શકે છે.
Related
.jpg)
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
E Paper
Video
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login