વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી / IANS/PMO

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ મંગળવારે ઈન્ડિયા એનર્જી વીક (IEW) 2026ના ચોથા એડિશનનું વર્ચ્યુઅલી ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ અવસરે તેમણે ભારત-યુરોપિયન યુનિયન મુક્ત વેપાર સમજૂતીને બધી ડીલ્સની જનની અને વિશ્વની બે સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચેના તાલમેલનું એક શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ ગણાવ્યું.

ઉદ્ઘાટન પછી પ્રતિનિધિઓને સંબોધિત કરતાં પીએમ મોદીએ કહ્યું કે, તમે બધા ઊર્જા અને ટકાઉ વિકાસ પર ચર્ચા કરવા ભારત આવ્યા છો, હું તમારું સ્વાગત કરું છું. IEW ખૂબ ઓછા સમયમાં વાતચીત અને કાર્યવાહી માટે એક વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ બની ગયું છે. તેમણે આગળ કહ્યું કે આજે ભારત ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે અપાર તકોની ભૂમિ બની ગયું છે.

ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે તેના પર ભાર મૂકતાં પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કહ્યું કે, આનો અર્થ એ છે કે અહીં ઊર્જા ઉત્પાદનોની માંગ સતત વધી રહી છે. ભારત વૈશ્વિક માંગ પૂરી કરવા માટે શ્રેષ્ઠ તકો પૂરી પાડે છે. આજે અમે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદનમાં વિશ્વના ટોચના પાંચ દેશોમાં સામેલ છીએ. અમારું નિર્યાત 150થી વધુ દેશો સુધી પહોંચે છે. ભારતની ક્ષમતા તમારા માટે ખૂબ ઉપયોગી થશે, તેથી એનર્જી વીક જેવું પ્લેટફોર્મ અમારી ભાગીદારીને વેગ આપવા માટે એક શ્રેષ્ઠ સ્થળ છે.

પીએમ મોદીએ કહ્યું કે તેઓ એક મોટા વિકાસનો ઉલ્લેખ કરવા માંગે છે, જેમાં ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે એક ખૂબ જ મહત્વની સમજૂતી લગભગ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.

તેમણે ભારત-ઈયુ ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) વિશે વાત કરતાં કહ્યું કે વિશ્વ તેને 'મદર ઑફ ઑલ ડીલ્સ' કહી રહ્યું છે. આ સમજૂતીએ ભારતના 140 કરોડ લોકો અને યુરોપિયન દેશોના કરોડો લોકો માટે અદ્ભુત તકો ઊભી કરી છે.

ભારત અને ઈયુએ એક ઐતિહાસિક મુક્ત વેપાર સમજૂતી પર વાટાઘાટો પૂર્ણ કરી લીધી છે, જે વેપાર વધારવા અને આર્થિક સંબંધોને મજબૂત કરવા માટે રચાયેલ છે. આ ડીલની જાહેરાત આજે પછી થશે.

પ્રધાનમંત્રીએ FTAને વિશ્વની બે સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચેના તાલમેલનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ ગણાવ્યું, જે તેમના મતે વિશ્વના કુલ જીડીપીના લગભગ 25 ટકા અને વિશ્વના કુલ વેપારના લગભગ એક-તૃતીયાંશ હિસ્સો ધરાવે છે.

તેમણે કહ્યું કે આ સમજૂતી માત્ર વેપારને જ મજબૂત નથી કરતી, પરંતુ લોકશાહી અને કાયદાના શાસન પ્રત્યેની અમારી સામાન્ય પ્રતિબદ્ધતાને પણ મજબૂત કરે છે. આ ઉપરાંત, ઈયુ સાથેની FTA બ્રિટન અને EFTA સાથેની સમજૂતીઓને પણ પૂર્ણ કરશે. આનાથી વેપાર અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન બંને મજબૂત થશે. હું આ માટે ભારતના યુવાનો અને દેશના તમામ નાગરિકોને અભિનંદન આપું છું.

તેમણે ટેક્સટાઈલ, રત્ન અને ઝવેરાત, ચામડું અને પગરખાં જેવા ક્ષેત્રો તેમજ અન્ય તમામ ક્ષેત્રો સાથે જોડાયેલા લોકોને પણ અભિનંદન પાઠવ્યા.

તેમણે કહ્યું કે આ ટ્રેડ ડીલ માત્ર ભારતમાં ઉત્પાદનને જ પ્રોત્સાહન આપશે નહીં, પરંતુ સેવા ક્ષેત્રોનું પણ વિસ્તરણ કરશે. આ મુક્ત વેપાર સમજૂતી દરેક વ્યવસાય અને રોકાણકાર માટે ભારત પર વિશ્વનો ભરોસો અને વિશ્વાસ વધારશે. પીએમ મોદીએ કહ્યું કે આજે ભારત દરેક ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક ભાગીદારી પર મોટા પાયે કામ કરી રહ્યું છે.

તેમણે આગળ કહ્યું, "જો હું માત્ર ઊર્જા ક્ષેત્રની વાત કરું તો, અહીં ઊર્જા વેલ્યુ ચેઈન સાથે જોડાયેલા અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં ખૂબ મોટા રોકાણની સંભાવના છે. ઉદાહરણ તરીકે, એક્સપ્લોરેશન ક્ષેત્ર લઈએ તો - ભારતે પોતાના એક્સપ્લોરેશન ક્ષેત્રને ઘણા અંશે ખોલી દીધું છે. તમે અમારા ડીપ સી એક્સપ્લોરેશન મિશન વિશે પણ જાણો છો. અમે આ દાયકાના અંત સુધીમાં અમારા ઓઈલ અને ગેસ ક્ષેત્રમાં રોકાણને 100 બિલિયન ડોલર સુધી લઈ જવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ."

તેમણે કહ્યું કે અમારું લક્ષ્ય એક્સપ્લોરેશન વિસ્તારને એક મિલિયન ચોરસ કિલોમીટર સુધી વધારવાનું છે. આ જ વિઝન હેઠળ, 1.7 મિલિયન ચોરસ કિલોમીટરથી વધુના બ્લોક પહેલેથી જ આપી દેવામાં આવ્યા છે. અંડમાન અને નિકોબાર બેસિન પણ અમારું આગામી હાઈડ્રોકાર્બન હબ બની રહ્યું છે. કારણ કે અમે એક્સપ્લોરેશન ક્ષેત્રમાં મોટા સુધારા કર્યા છે. 'નો-ગો' વિસ્તારને ઘણો ઘટાડી દીધો છે.

ઈન્ડિયા એનર્જી વીકના અગાઉના આવૃત્તિમાં મળેલા સૂચનો અને ફીડબેકના આધારે પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ભારતે પોતાના કાયદાઓ અને નિયમોમાં સુધારા કર્યા છે. જો તમે ભારતના એક્સપ્લોરેશન ક્ષેત્રમાં રોકાણ કરો તો તમારી કંપનીનો નફો વધવો નિશ્ચિત છે.

પ્રધાનમંત્રી મોદીના મતે, ઊર્જા ક્ષેત્રમાં ભારતને ખૂબ ફાયદો પહોંચાડનારી એક અન્ય તાકાત અમારી મોટી રિફાઈનિંગ ક્ષમતા છે. તેમણે કહ્યું, "અમે રિફાઈનિંગ ક્ષમતામાં વિશ્વમાં બીજા ક્રમે છીએ અને ટૂંક સમયમાં પ્રથમ નંબરે આવી જઈશું. આજે ભારતની રિફાઈનિંગ ક્ષમતા લગભગ 260 મિલિયન ટન છે. તેને 300 મિલિયન ટનથી વધુ કરવા માટે સતત પ્રયાસો ચાલુ છે."

ટ્રાન્સપોર્ટ ક્ષેત્ર પર તેમણે કહ્યું કે LNG ટ્રાન્સપોર્ટેશન માટે ખાસ જહાજોની જરૂર પડે છે અને અમે તેને ભારતમાં જ બનાવવા પર કામ કરી રહ્યા છીએ. તાજેતરમાં ભારતમાં જહાજ નિર્માણ માટે 70,000 કરોડ રૂપિયાનો એક કાર્યક્રમ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. સાથે જ, દેશના બંદરો પર LNG ટર્મિનલ બનાવવામાં પણ રોકાણની ઘણી તકો છે. LNG માટે મોટી પાઈપલાઈનોની પણ જરૂર છે.

તેમણે કહ્યું કે સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન નેટવર્ક ભારતના ઘણા શહેરો સુધી પહોંચી ગયું છે અને સરકાર અન્ય શહેરોને પણ ઝડપથી જોડી રહી છે અને તેને રોકાણ માટે ખૂબ આકર્ષક ક્ષેત્ર ગણાવ્યું. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, "ભારતની વસ્તી એટલી મોટી છે અને અમારી અર્થવ્યવસ્થા સતત વધી રહી છે. આવા ભારતમાં પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનોની માંગ પણ સતત વધતી રહેશે. તેથી અમને એક ખૂબ મોટા ઊર્જા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂર પડશે. અને તેમાં તમારું રોકાણ તમને ઘણી વૃદ્ધિ આપશે. આ બધાની સાથે, ભારતમાં ડાઉનસ્ટ્રીમ પ્રવૃત્તિઓમાં પણ રોકાણની ઘણી તકો છે."

પીએમ મોદીએ એમ પણ કહ્યું કે ભારત હવે 'રિફોર્મ્સ એક્સપ્રેસ' પર સવાર છે અને દરેક ક્ષેત્રમાં ઝડપથી સુધારા લાગુ કરી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે દેશ ઘરેલુ હાઈડ્રોકાર્બન ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા અને વૈશ્વિક સહયોગ માટે પારદર્શક અને રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ વાતાવરણ ઊભું કરવા સુધારા કરી રહ્યું છે.

તેમણે કહ્યું, "ભારત હવે એનર્જી સિક્યોરિટીથી આગળ વધીને એનર્જી ઈન્ડિપેન્ડન્સના મિશન પર કામ કરી રહ્યું છે... અમારો ઊર્જા ક્ષેત્ર અમારી આકાંક્ષાઓના કેન્દ્રમાં છે. તેમાં 500 બિલિયન ડોલરના રોકાણની તક છે. હું તમને આ આહ્વાન સાથે આમંત્રિત કરું છું -- મેક ઈન ઈન્ડિયા, ઈનોવેટ ઈન ઈન્ડિયા, સ્કેલ વિથ ઈન્ડિયા, ઈન્વેસ્ટ ઈન ઈન્ડિયા."

કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને પ્રાકૃતિક ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી, યુએઈના ઉદ્યોગ અને અદ્યતન ટેક્નોલોજી મંત્રી સુલતાન અહમદ અલ જાબેર, કેનેડાના ઊર્જા અને પ્રાકૃતિક સંસાધન મંત્રી ટિમ હોજસન તેમજ આફ્રિકા, મધ્ય પૂર્વ, મધ્ય એશિયા અને ગ્લોબલ સાઉથના ઉચ્ચ અધિકારી મંત્રીઓ દક્ષિણ ગોવા જિલ્લાના બેટુલ ગામમાં ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં હાજર રહ્યા. IEWનો હેતુ ઊર્જા સુરક્ષાને વધારવો, રોકાણને આકર્ષિત કરવું અને ડીકાર્બનાઈઝેશન માટે અસરકારક, સ્કેલેબલ રીતોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, જે વિવિધ વિકાસ તબક્કામાં હોય તેવી અર્થવ્યવસ્થાઓ અપનાવી શકે.

આ ત્રણ દિવસીય કાર્યક્રમમાં અમેરિકા, યુરોપ, મિડલ ઈસ્ટ, આફ્રિકા અને એશિયા-પેસિફિક વિસ્તારના પ્રતિનિધિમંડળો સામેલ થશે, જે IEWના વૈશ્વિક ઊર્જા ડિપ્લોમસીમાં વધતા પ્રભાવને દર્શાવે છે. IEWને આશા છે કે 120થી વધુ દેશોમાંથી 75,000થી વધુ ઊર્જા વ્યાવસાયિકો તેમાં ભાગ લેશે.