ઇન્ડિયન અમેરિકન ફોરેન સર્વિસ ઓફિસર મહવાસ સિદ્દીકી / @sciencediplomat via ‘X’
ભારતીય મૂળના એક અમેરિકી વિદેશ સેવા અધિકારીએ આરોપ લગાવ્યો છે કે ભારતમાં વ્યવસ્થિત છેતરપિંડીને કારણે એચ-૧બી વિઝા કાર્યક્રમ છેલ્લા લગભગ વીસ વર્ષથી બગડ્યો છે અને વોશિંગ્ટનને વારંવાર જાણ કરવા છતાં આ સમસ્યા હજુ અકબંધ છે.
૨૦ નવેમ્બરે સેન્ટર ફોર ઇમિગ્રેશન સ્ટડીઝના “પાર્સિંગ ઇમિગ્રેશન પોલિસી” પોડકાસ્ટમાં વ્યક્તિગત છેસિયતે બોલતાં મહવશ સિદ્દીકીએ જણાવ્યું કે ૨૦૦૫થી ૨૦૦૭ દરમિયાન ચેન્નઈમાં અમેરિકી કોન્સ્યુલેટમાં ૫૧,૦૦૦થી વધુ એચ-૧બી અરજીઓની તપાસ કરતી વખતે તેમણે “ઔદ્યોગિક સ્તરની છેતરપિંડી” નોંધી હતી.
“ભારતમાં વિઝા છેતરપિંડી સામાન્ય બની ગઈ છે,” એમ કહેતાં સિદ્દીકીએ જણાવ્યું કે તેમણે તપાસેલા ૮૦થી ૯૦ ટકા કેસમાં બનાવટી દસ્તાવેજો, ખોટી ડિગ્રી કે અયોગ્ય અરજદારો જોવા મળ્યા હતા.
તેમણે પ્રોક્સી ઇન્ટરવ્યૂ, બનાવટી પ્રમાણપત્રો તથા હૈદરાબાદના અમીરપેટ વિસ્તારમાં દસ્તાવેજ બનાવવાની સમાંતર વ્યવસ્થાનો ઉલ્લેખ કર્યો. અમેરિકી બાજુએ પણ ભારતીય મેનેજરોવાળી ટીમોમાં કિકબેક પ્રથા ચાલતી હોવાનું તેમણે જણાવ્યું, જે ચોક્કસ ઉમેદવારોને નોકરી અપાવે છે.
ચેન્નઈ કોન્સ્યુલેટ આજે પણ સૌથી વધુ એચ-૧બી વિઝા પ્રોસેસ કરતું કેન્દ્ર છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪માં અહીં આશરે ૨.૨૦ લાખ એચ-૧બી અને ૧.૪૦ લાખ એચ-૪ (આશ્રિત) વિઝા જારી કરવામાં આવ્યા હતા, જે વિશ્વના કોઈપણ કોન્સ્યુલેટ કરતાં વધારે છે.
સિદ્દીકીએ કહ્યું કે વિઝા છેતરપિંડી રોકવા તેમની નાની ટાસ્ક ફોર્સ દ્વારા કરવામાં આવેલા લક્ષિત તપાસ કાર્યવાહીને “રોગ ઓપરેશન” ગણાવી ઉપરથી રાજકીય દબાણને કારણે બંધ કરાવી દેવામાં આવી હતી.
“આટલી વ્યવસ્થિત હતી કે અમારી ૧૫ જેટલા વિદેશ સેવા અધિકારીઓની નાની ટીમ માટે સત્ય બોલવું ખૂબ મુશ્કેલ હતું.”
પોડકાસ્ટ સાથે જાહેર થયેલા સીઆઈએસના નવા અહેવાલ “‘ઔદ્યોગિક’ સ્તરની એચ-૧બી વિઝા છેતરપિંડી”માં જણાવાયું છે કે સિદ્દીકીએ જે વાત કરી તે હજુ પણ વ્યાપક છે. અસ્તિત્વ ધરાવે છે. અહેવાલમાં કહેવાયું છે કે “એચ-૧બી આક્રમણ અમેરિકી નોકરીઓ, સુરક્ષા અને સમૃદ્ધિને જોખમમાં મૂકે છે,” કારણ કે છેતરપિંડીથી આઉટસોર્સિંગ કંપનીઓ ઓછા પગારવાળા વિદેશી કામદારો દ્વારા અમેરિકી સ્ટેમ ગ્રેજ્યુએટ્સની જગ્યા લઈ લે છે.
સિદ્દીકીએ કહ્યું કે આ કાર્યક્રમ હવે પોતાના મૂળ હેતુ – વાસ્તવિક કૌશલ્યની ખોટ પૂરી કરવાને – પૂરો કરતો નથી, તે સ્થાનિક પ્રતિભાને અવગણવામાં ફાળો આપે છે અને અમેરિકામાં સ્ટેમ ક્ષેત્રે સતત કર્મચારીઓની અછત હોવાની વાત “એક મિથક” છે.
“હું સધર્ન કેલિફોર્નિયાથી છું અને મેં જોયું છે કે યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા જેવી મજબૂત સ્ટેમ શિક્ષણ વ્યવસ્થામાંથી નીકળેલા અત્યંત બુદ્ધિશાળી વિદ્યાર્થીઓને ભારતીય આઈટી કામદારો દ્વારા હાંકી કાઢવામાં આવ્યા છે,” એમ તેમણે જણાવ્યું.
કોંગ્રેસ અને આવનારી ટ્રમ્પ વહીવટી તંત્ર એચ-૧બી નિયમોની સમીક્ષા કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે ત્યારે – ખાસ કરીને ટેક ક્ષેત્રે છટણી અને સ્ટેમ ગ્રેજ્યુએટ્સમાં બેરોજગારી વધી રહી હોય ત્યારે – ચેન્નઈમાં લગભગ વીસ વર્ષ પહેલાંની પોસ્ટિંગનો સિદ્દીકીનો અનુભવ કાર્યક્રમમાં મોટા સુધારા કે સંપૂર્ણ પુનર્ગઠનની માંગને વધુ તાકીદ આપે છે.
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login