ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ / IG

ਜਦੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸਤਲੁਜ' ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੱਟ ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਉਸ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਲਜੀਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਫਲ ਗਾਇਕ ਜਾਂ ਅਦਾਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

 

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੋਸਾਂਝ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਿਸੇ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਬਦ ਗਾਇਕੀ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਸੰਗੀਤਕ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣ ਗਈ। 'ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਉਡਾ ਅੱਡਾ', 'ਲੱਕ 28 ਕੁੜੀ ਦਾ', 'ਪਟਿਆਲਾ ਪੈਗ', 'ਡੂ ਯੂ ਨੋ', '5 ਤਾਰਾ', 'GOAT' ਅਤੇ 'ਕਲੈਸ਼' ਵਰਗੇ ਅਨੇਕਾਂ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

 

ਪਰ ਦਿਲਜੀਤ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗਾਇਕੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ ਮਿਆਰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ' ਅਤੇ 'ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ 2' ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਟਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਕਾਮੇਡੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ।

 

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਰੱਥਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਜਦੋਂ ਉਹ 'ਪੰਜਾਬ 1984' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਿਛੋਕੜ 'ਤੇ ਬਣੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਰਸਾਇਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦਿਲਜੀਤ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਨੀ ਹੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ 'ਸਤਲੁਜ' ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ 'ਪੰਜਾਬ 1984' ਦੀ ਯਾਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਲਜੀਤ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 'ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਰੰਗਰੂਟ' ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, 'ਸ਼ਾਦਾ', 'ਹੌਂਸਲਾ ਰੱਖ', 'ਬਾਬੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਨੇ', 'ਜੋੜੀ' ਅਤੇ 'ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ 3' ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।

 

ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਜੀਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। 'ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ' ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਸਮੀਖਿਅਕਾਂ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਸਰਾਹਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਗੁੱਡ ਨਿਊਜ਼', 'ਸੂਰਜ ਪੇ ਮੰਗਲ ਭਾਰੀ', 'ਜੋਗੀ', 'ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ' ਅਤੇ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛਾਪ ਛੱਡੀ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ 'ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ' ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀਆਂ ਸਰਵੋਤਮ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।

 

ਦਿਲਜੀਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਕੋਚੈਲਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਚ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਨਸਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

 

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿਲਜੀਤ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਸ-ਪਰਹਾਸ, ਸਾਦਗੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜਨ ਦਾ ਢੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਲਜੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਈਮਲਾਈਟ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਬਣੀ ਹੈ।

 

'ਸਤਲੁਜ' ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਤਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਔਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਣ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ 'ਪੰਜਾਬ 1984' ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 'ਸਤਲੁਜ' ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ।

 

ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤਾਂ 'ਸਤਲੁਜ' ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਅਸਲ ਸਫਲਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਜਾਂ ਚਾਰਟਬਸਟਰ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਵੀ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਦੀ ਇਹੀ ਖ਼ੂਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।