ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
યેલ યુનિવર્સિટીના પ્રિયશા મુખોપાધ્યાયને દક્ષિણ એશિયન અભ્યાસ માટે પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કાર
મુખોપાધ્યાયનું પુસ્તક બ્રિટિશ સામ્રાજ્યમાં વસાહતી વિષયોની સમજણને આકાર આપનારી રોજિંદા લેખન સ્વરૂપોની તપાસ કરે છે
-
ર્વિત્તિકા ચક્રવર્તી
- Thu, 11, Dec 2025
- 02:41 EST
- 32
પ્રિયાંશી મુખોપાધ્યાય / Yale University
યેલ યુનિવર્સિટીમાં અંગ્રેજીના સહાયક પ્રોફેસર અને ભારતીય મૂળના અમેરિકન વિદ્વાન પ્રિયશા મુખોપાધ્યાયને તેમના પુસ્તક ‘રિક્વાયર્ડ રીડિંગઃ ધ લાઇફ ઓફ એવરીડે ટેક્સ્ટ્સ ઇન ધ બ્રિટિશ એમ્પાયર’ (પ્રિન્સટન યુનિવર્સિટી પ્રેસ, ૨૦૨૪) માટે મોડર્ન લેંગ્વેજ એસોસિએશન (એમએલએ)નો પ્રતિષ્ઠિત ‘આલ્ડો એન્ડ જીન સ્કેગ્લિયોન પ્રાઇઝ ફોર સાઉથ એશિયન સ્ટડીઝ’ એનાયત થયો છે.
આ પુસ્તકમાં સામાન્ય લેખન સ્વરૂપો – જેમ કે માર્ગદર્શિકાઓ, અરજીઓ, પંચાંગ અને સામયિકો – દ્વારા બ્રિટિશ સામ્રાજ્યમાં વસાહતી પ્રજા પોતાના સ્થાનની સમજણ કેવી રીતે ઘડતી હતી તેની ઊંડી તપાસ કરવામાં આવી છે. મુખોપાધ્યાયે વાચકો અને આ લખાણો વચ્ચેના સંબંધો પર ખાસ ધ્યાન આપ્યું છે અને તેમાં રહેલી રોજિંદી એકવિધતા, મૂંઝવણ તથા ક્યારેક હાસ્યનો કુશળતાપૂર્વક ખોટકાટ કર્યો છે.
વસાહતી વાચન આદતો પર પ્રકાશ
‘રિક્વાયર્ડ રીડિંગ’ નવમી સદીથી અત્યાર સુધીના લખાણો પર કેન્દ્રિત છે, જેમાં વસ્તીગણતરી, અરજીઓ, સરકારી ફોર્મ તથા અન્ય રોજિંદા દસ્તાવેજો પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, જે બ્રિટિશ શાસન હેઠળના દક્ષિણ એશિયાના લોકોના જીવનનો ભાગ હતા.
યેલને આપેલી મુલાકાતમાં મુખોપાધ્યાયે જણાવ્યું હતું કે, “ઓગણિસમી સદીના વાચકો જે રીતે લેખિત સામગ્રી સાથે સંબંધ બાંધતા હતા, તે આજે આપણે બાંધીએ છીએ તેનાથી ઘણી મળતી આવે છે. ટેક્સ ભરવાની સિઝનમાં ફોર્મ ભરતી વખતે કોણ ચિંતા નથી અનુભવતું? ઇન્સ્ટ્રક્શન મેન્યુઅલ સમજવામાં આવતું ન હોય ત્યારે કોણ હતાશ નથી થતું?”
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, સેંકડો વર્ષ જૂના લખાણોનો અભ્યાસ કરતાં તેમને ઐતિહાસિક વાચકો તેના પ્રકાશન સમયે કેવી પ્રતિક્રિયા આપતા હતા તેમાં રસ જાગ્યો અને તેનાથી જ આ પુસ્તકનો વિચાર આવ્યો.
આ પુસ્તકને અનેક પુરસ્કારો મળી ચૂક્યા છે, જેમાં યેલના મેકમિલન સેન્ટર તરફથી ૨૦૨૫નો ગેડિસ સ્મિથ આંતરરાષ્ટ્રીય પુસ્તક પુરસ્કાર, જર્નલ ઓફ ધ હિસ્ટ્રી ઓફ આઇડિયાઝ તરફથી ૨૦૨૪નો મોરિસ ડી. ફોર્કોશ પુસ્તક પુરસ્કાર (બૌદ્ધિક ઇતિહાસના શ્રેષ્ઠ પ્રથમ પુસ્તક માટે), એસએચએઆરપી બુક હિસ્ટ્રી બુક પ્રાઇઝ માટે સન્માનજનક ઉલ્લેખ તથા એનએસીબીએસનો સ્ટાન્સ્કી બુક પ્રાઇઝ માટે શોર્ટલિસ્ટનો સમાવેશ થાય છે.
યેલની ફેકલ્ટી ઓફ આર્ટ્સ એન્ડ સાયન્સે પણ આ પુસ્તક માટે પ્રિયશા મુખોપાધ્યાયને ૨૦૨૪-૨૫નો સેમ્યુઅલ અને રોની હેયમન પુરસ્કાર આપીને સન્માનિત કર્યા છે.
Related
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
E Paper
Video
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login