ફિલ્મનું પોસ્ટર. / IANS

ભારત સરકારના માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે દિલજીત દોસાંઝ અભિનીત ફિલ્મ સતલુજને ફરજિયાત પ્રમાણપત્ર (સર્ટિફિકેશન) પ્રક્રિયા પૂર્ણ કર્યા વગર રિલીઝ કરવામાં આવી હતી. ZEE5 પરથી ફિલ્મ હટાવવામાં આવ્યા બાદના એક દિવસ પછી સરકારે આ સ્પષ્ટતા કરી હતી.

મૂળ રીતે પંજાબ 95 નામથી બનેલી આ ફિલ્મ લાંબા સમયથી સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઑફ ફિલ્મ સર્ટિફિકેશન (CBFC) સાથેના વિવાદમાં સપડાયેલી હતી. CBFCએ ફિલ્મમાં અનેક કાપ તેમજ શીર્ષક બદલવાની માંગ કરી હતી. સરકારના અધિકારીઓનો આરોપ છે કે ફિલ્મનું નામ બદલીને તેને સીધી OTT પ્લેટફોર્મ પર રિલીઝ કરવામાં આવી, જેના કારણે ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી રૂલ્સ, 2021નું સંભવિત ઉલ્લંઘન થયું હોઈ શકે છે.

ફિલ્મ સપ્તાહના અંતે તેના કથિત અનકટ વર્ઝનમાં રિલીઝ થઈ હતી, પરંતુ થોડા સમય બાદ તેને ભારતમાં સ્ટ્રીમિંગમાંથી હટાવી દેવામાં આવી.

48 કલાકની અંદર ફિલ્મ હટાવી દેવાઈ

સતલુજ 3 જુલાઈની સાંજે ZEE5 પર સ્ટ્રીમ થવા લાગી હતી અને રવિવારની સાંજે, એટલે કે 48 કલાકથી પણ ઓછા સમયમાં તેને હટાવી દેવામાં આવી. આ ટૂંકા સમય દરમિયાન ફિલ્મને દર્શકો તરફથી સકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો હતો.

આ ફિલ્મ સ્વર્ગસ્થ માનવ અધિકાર કાર્યકર જસવંત સિંહ ખાલરાના જીવન પર આધારિત છે. તેમાં પંજાબમાં ઉગ્રવાદના સમયગાળા દરમિયાન થયેલા કથિત નકલી એન્કાઉન્ટર અને ગેરકાયદે હત્યાઓની તેમની તપાસ દર્શાવવામાં આવી છે. વર્ષ 2023થી જ આ ફિલ્મના જાહેર પ્રદર્શનને લઈને લાંબો વિવાદ ચાલી રહ્યો હતો.

ફિલ્મના નિર્માતા RSVPએ પુષ્ટિ કરી હતી કે સરકારના નિર્દેશ બાદ ફિલ્મને હટાવવામાં આવી હતી. બીજી તરફ NDTVએ સરકારી સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલ આપ્યો હતો કે સરકારને આશંકા હતી કે ફિલ્મના કેટલાક ભાગોનો ઉપયોગ "ભારત વિરુદ્ધ" થઈ શકે છે.

દિલજીત દોસાંઝે 'ગેરિલા રિલીઝ'નો કર્યો બચાવ

ZEE5 પરથી ફિલ્મ હટાવવામાં આવ્યા બાદ અભિનેતા અને ગાયક દિલજીત દોસાંઝે ઇન્સ્ટાગ્રામ લાઇવ દરમિયાન પોતાની પ્રતિક્રિયા આપી હતી.

તેમણે કહ્યું કે ફિલ્મ હટાવવાનો નિર્ણય તેમના માટે આશ્ચર્યજનક નહોતો. શરૂઆતથી જ મુશ્કેલીઓ આવશે તેની ટીમને આશંકા હતી, તેથી કોઈ ખાસ પૂર્વપ્રચાર વગર ફિલ્મને "ગેરિલા રિલીઝ" આપવામાં આવી હતી.

દિલજીતે ફિલ્મ જોઈ અથવા ડાઉનલોડ કરી ચૂકેલા દર્શકોનો આભાર માન્યો અને કહ્યું કે ટીમનો મુખ્ય હેતુ ફિલ્મને લોકો સુધી પહોંચાડવાનો હતો, ભલે તે થોડા સમય માટે જ કેમ ન હોય. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે એકવાર કોઈ સામગ્રી ઇન્ટરનેટ પર આવી જાય પછી તેને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવી શક્ય નથી.

ચાર વર્ષની લાંબી લડત

ફિલ્મની સફર વિશે વાત કરતાં દિલજીતે કહ્યું કે છેલ્લા ચાર વર્ષ આ ફિલ્મને દર્શકો સુધી પહોંચાડવા માટે સતત સંઘર્ષમાં પસાર થયા છે. તેમણે યાદ કર્યું કે શૂટિંગ દરમિયાન પણ અનેક વખત કામ રોકવું પડ્યું હતું અને ઘણી વખત ફિલ્મનું નિર્માણ અટકી ગયું હતું.

તેમણે દિગ્દર્શક હની ત્રેહાનની પ્રતિબદ્ધતાની પ્રશંસા કરી અને આશા વ્યક્ત કરી કે સતલુજ ફરીથી ZEE5 પર ઉપલબ્ધ થશે. તેમના મુજબ, ટીમ માટે વ્યાવસાયિક કમાણી કરતાં દર્શકો સુધી ફિલ્મ પહોંચાડવી વધુ મહત્વપૂર્ણ હતી.

કેટલાક દર્શકોએ ફિલ્મ હટાવવામાં આવે તે પહેલાં તેને ડાઉનલોડ કરી લીધી હોવાનું જણાવતાં દિલજીતે તેનું સ્વાગત કર્યું અને તેમને ફિલ્મ જોવાનું ચાલુ રાખવા પ્રોત્સાહિત કર્યા. તેમણે ફરી એકવાર કહ્યું કે ઇન્ટરનેટ પર ફેલાઈ ગયેલી સામગ્રીને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવી શક્ય નથી.

ZEE5એ ફિલ્મ ફરી લાવવાની વ્યક્ત કરી આશા

સ્ટ્રીમિંગ પ્લેટફોર્મ ZEE5એ પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું કે હાલની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સતલુજને ભારતમાં આગામી સૂચના સુધી હટાવવામાં આવી છે.

પ્લેટફોર્મે જણાવ્યું કે રિલીઝ બાદ ફિલ્મને દર્શકો તરફથી ખૂબ પ્રેમ અને સારો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. સાથે જ ZEE5એ પોતાના સબ્સ્ક્રાઇબર્સનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.

ZEE5એ કહ્યું કે તે સતલુજ અને તેની સર્જનાત્મક દ્રષ્ટિ સાથે મજબૂતીથી ઉભું છે. પ્લેટફોર્મે અર્થસભર અને પ્રામાણિક વાર્તાઓ પ્રત્યે પોતાની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી અને જણાવ્યું કે ભારતીય દર્શકો માટે ફિલ્મને શક્ય તેટલી વહેલી તકે ફરી ઉપલબ્ધ કરાવવા કાનૂની અને પ્રક્રિયાત્મક તમામ યોગ્ય વિકલ્પો પર કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

પંજાબ 95થી સતલુજ સુધીની સફર

આ ફિલ્મનું મૂળ નામ પંજાબ 95 હતું. લગભગ ત્રણ વર્ષ સુધી ચાલેલી સર્ટિફિકેશન પ્રક્રિયા બાદ આખરે ફિલ્મ નવા નામ સતલુજ હેઠળ અને કોઈ કાપ વગર ZEE5 પર રજૂ કરવામાં આવી હતી.

વર્ષ 2023માં જ્યારે ફિલ્મનું ટોરોન્ટો ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલમાં પ્રીમિયર થવાનું જાહેર થયું હતું, ત્યારે પ્રદર્શન પહેલાં જ તેને પાછી ખેંચી લેવામાં આવી હતી, જેના કારણે ફિલ્મ ચર્ચામાં આવી હતી.

ભારતમાં રિલીઝ માટે CBFCએ ફિલ્મમાં કુલ 127 ફેરફારો સૂચવ્યા હતા. તેમાં ફિલ્મનું નામ બદલવું તેમજ પંજાબ સંબંધિત અનેક સંદર્ભો દૂર કરવાની માંગ પણ સામેલ હતી.

દિગ્દર્શક હની ત્રેહાને અગાઉ જણાવ્યું હતું કે કાયદા મુજબ જરૂરી ફેરફારો સામે તેમને કોઈ વાંધો નથી, પરંતુ તેમના મતે રાજકીય કારણોથી પ્રેરિત લાગતા પ્રતિબંધોને લઈને તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"