Asha Bhosle / Asha Bhosle

ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਚਮਕਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੇ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਰੁਸ਼ਨਾਇਆ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੰਘਰਸ਼, ਹਿੰਮਤ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦਾਸਤਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਦੂ ਸੀ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।

ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਸਤੰਬਰ 1933 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਂਗਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੰਡਿਤ ਦੀਨਾਨਾਥ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਸਨ। ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਦੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਉਦੋਂ ਗ਼ਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਾਇਆ ਸਿਰ ਤੋਂ ਉੱਠ ਗਿਆ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ’ਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਪਹਾੜ ਟੁੱਟ ਪਿਆ। ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਇਨੀ ਵੱਧ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਜੂਦ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।

ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸਫ਼ਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੂਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ’ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣੀ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਗੀਤ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਗਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਗੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਗਾਇਆ। 1940 ਅਤੇ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਸੀ।

ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾ ਕੇ ਗਣਪਤਰਾਓ ਭੋਸਲੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। ਪਰ ਇਹ ਵਿਆਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੁਖਦ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਘਰ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹਾਰੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ’ਤੇ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦਰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ।

ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਓਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਮੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਓ. ਪੀ. ਨਈਅਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਸੀ। ਨਈਅਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਛੁਪੀ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ‘ਨਇਆ ਦੌਰ’, ‘ਹਾਵੜਾ ਬ੍ਰਿਜ’ ਅਤੇ ‘ਕਸ਼ਮੀਰ ਕੀ ਕਲੀ’ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਗੀਤ ਦਿੱਤੇ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ’ਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਚੁਲਬੁਲੀ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢਾਲ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।

ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨ (ਪੰਚਮ ਦਾ) ਨਾਲ ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ, ਰੌਕ ਅਤੇ ਜੈਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ‘ਦਮ ਮਾਰੋ ਦਮ’, ‘ਪੀਆ ਤੂ ਅਬ ਤੋ ਆਜਾ’ ਅਤੇ ‘ਚੁਰਾ ਲਿਆ ਹੈ ਤੁਮਨੇ’ ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗਾਇਕਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪੰਚਮ ਦਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਖਦ ਅਧਿਆਏ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਖਾਰਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਸੰਨ 1981 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਉਮਰਾਓ ਜਾਨ’ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿਖਾਇਆ। ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਖ਼ਯਾਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਹੜੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਗਾਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ‘ਚ ‘ਦਿਲ ਚੀਜ਼ ਕਿਆ ਹੈ’ ਅਤੇ ‘ਇਨ ਆਂਖੋਂ ਕੀ ਮਸਤੀ ਕੇ’ ਵਰਗੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਬਾਰੀਕੀ ਅਤੇ ਨਫ਼ਾਸਤ ਨਾਲ ਗਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ’ਤੇ ਇੱਕ ਮੋਹਰ ਸੀ।

ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹੋ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੇਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸੰਨ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਵਰਗੇ ਓਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ‘ਰੰਗੀਲਾ ਰੇ’ ਅਤੇ ‘ਤਨ੍ਹਾ ਤਨ੍ਹਾ’ ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਨੀ ਹੀ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ੀਲੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਜਿੰਨੀ ਕਿ ਸੰਨ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਗਿਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਸ਼ਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ‘ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ’ ਅਤੇ ‘ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਅਵਾਰਡ’ ਵਰਗੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਾਦੂਈ ਆਵਾਜ਼ ਸਨ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਸਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਅਮਰ ਰਹੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵੰਡਾਏ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫ਼ਿਜ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਨਮੋਲ ਗਹਿਣਾ ਸਨ ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਦੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਨਾਂ ਤਮਾਮ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ’ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਦਾ ਰਹੇਗਾ।