માટીના ખનિજશાસ્ત્રના પ્રતિષ્ઠિત પ્રોફેસર શ્રીધર કોમર્નેની, કૃષિ વિજ્ઞાન કોલેજમાં તેમની ૫૦ વર્ષની સેવા બદલ પેન રાજ્યના પ્રમુખ નીલી બેન્ડાપુડી પાસેથી સ્મૃતિચિહ્ન સ્વીકારે છે. / Penn State
ભારતીય-અમેરિકન વૈજ્ઞાનિક શ્રીધર કોમાર્નેની, જે પેન સ્ટેટ યુનિવર્સિટીમાં ક્લે મિનરાલોજીના ડિસ્ટિંગ્વિશ્ડ પ્રોફેસર છે, તેમને 1 માર્ચે કોલેજ ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ સાયન્સિસમાં 50 વર્ષની સેવા પૂર્ણ કરવા બદલ સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. શિક્ષણ, સંશોધન અને વિદ્યાર્થીઓના માર્ગદર્શનથી ભરપૂર તેમની કારકિર્દી પાંચ દાયકાઓ સુધી વિસ્તરી છે.
1976માં પેન સ્ટેટ સાથે જોડાયેલા કોમાર્નેનીને યુનિવર્સિટીના પ્રમુખ ડૉ. નીલી બેન્ડાપુડી દ્વારા સન્માન સમારંભ દરમિયાન સ્મૃતિચિહ્ન અર્પણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે તેમની પત્ની ડૉ. શ્રીદેવી કોમાર્નેની અને નીલી બેન્ડાપુડીના પતિ વેંકટ બેન્ડાપુડી પણ હાજર રહ્યા હતા.
પોતાની કારકિર્દી અંગે વાત કરતાં કોમાર્નેનીએ જણાવ્યું કે તેમના શૈક્ષણિક કાર્યને કારણે તેમને વિશ્વના અનેક દેશોમાં પ્રવાસ કરવાની અને આમંત્રિત વ્યાખ્યાનો આપવાની તક મળી.
તેમણે કહ્યું, "હું અનેક દેશોમાં આમંત્રિત વ્યાખ્યાનો આપવા ગયો અને ઘણા મિત્રો બનાવ્યા. કામ માટે એટલો પ્રવાસ કર્યો કે મેં ક્યારેય સેબેટિકલ રજા લીધી નથી. મને પેન સ્ટેટમાં કામ કરવું અને સ્ટેટ કોલેજમાં રહેવું ખૂબ ગમે છે."
સંશોધન ઉપરાંત કોમાર્નેની આજે પણ માટી વિજ્ઞાન (સોઇલ સાયન્સ)ના સ્નાતક અને અનુસ્નાતક વિદ્યાર્થીઓને ભણાવે છે.
તેમની કારકિર્દી દરમિયાન તેમણે 15 માસ્ટર્સ અને 17 પીએચડી વિદ્યાર્થીઓને માર્ગદર્શન આપ્યું અથવા સહ-માર્ગદર્શન આપ્યું છે. ઉપરાંત તેમણે 850થી વધુ પીઅર-રિવ્યુડ સંશોધન લેખો પ્રકાશિત કર્યા છે, 11 પુસ્તકો લખ્યાં છે અને 9 પેટન્ટ વિકસાવ્યાં છે.
કોમાર્નેનીએ જણાવ્યું કે 1973માં યુનિવર્સિટી ઓફ વિસ્કોન્સિન-મેડિસનમાંથી પીએચડી પૂર્ણ કર્યા બાદ પેન સ્ટેટ સાથે જોડાવાનો નિર્ણય તેમની કારકિર્દી માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયો.
તેમણે કહ્યું, "વિશ્વવિખ્યાત સોઇલ ક્લે મિનરાલોજિસ્ટ અને નેશનલ એકેડમી ઓફ સાયન્સિસના સભ્ય પ્રોફેસર એમ. એલ. જેક્સનના માર્ગદર્શન હેઠળ મેં 1973માં પીએચડી મેળવી હતી. ત્યારબાદ હું પેન સ્ટેટ આવ્યો. કારકિર્દીની દૃષ્ટિએ આ મારો શ્રેષ્ઠ નિર્ણય હતો."
કોલેજ ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ સાયન્સિસના ડીન ટ્રોય ઓટ્ટે જણાવ્યું કે કોમાર્નેનીનું યોગદાન કોલેજ અને યુનિવર્સિટી માટે લાંબા ગાળે અસરકારક રહ્યું છે.
ઓટ્ટે કહ્યું, "ડૉ. કોમાર્નેનીનું શૈક્ષણિક યોગદાન અને દેશ-વિદેશમાં યુનિવર્સિટીનું પ્રતિનિધિત્વ હંમેશા ઉત્કૃષ્ટ રહ્યું છે."
તેમણે કોમાર્નેનીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના અગ્રણી વૈજ્ઞાનિક ગણાવતા કહ્યું કે તેમના સંશોધને વૈજ્ઞાનિક શોધોને વ્યવહારુ ઉપયોગ સુધી પહોંચાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. તેમણે યુવા વૈજ્ઞાનિકોના માર્ગદર્શન માટે પણ તેમની પ્રશંસા કરી.
એન્વાયરમેન્ટલ એન્જિનિયરિંગના પ્રોફેસર એમેરિટસ ફ્રેડ કેનને જણાવ્યું કે તેમણે લગભગ બે દાયકાથી કોમાર્નેની સાથે વિવિધ સંશોધન પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કર્યું છે, જેમાં ફાઉન્ડ્રી પ્રોસેસિંગ અને પીવાના પાણીની શુદ્ધિકરણ સંબંધિત સંશોધન પણ સામેલ છે.
કેનને કહ્યું, "ડૉ. કોમાર્નેની સાથે કામ કરવું હંમેશા એક તાજગીભર્યો અનુભવ રહ્યો છે."
કોમાર્નેનીએ જણાવ્યું કે તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન સંશોધનના ક્ષેત્રોમાં પણ મોટા ફેરફારો આવ્યા છે. 1970 અને 1980ના દાયકામાં પર્યાવરણ સંબંધિત અભ્યાસ પર ભાર હતો, જ્યારે 21મી સદીમાં ઊર્જા સંબંધિત સામગ્રીના સંશોધનને વધુ પ્રાધાન્ય મળ્યું છે. તેમણે પેન સ્ટેટમાં આંતરવિષયક સંશોધનના વધતા મહત્વનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.
હાલમાં પણ તેઓ મુલાકાતી વિદ્વાનો અને સંશોધન સહયોગીઓ સાથે સક્રિય રીતે કામ કરી રહ્યા છે અને નિવૃત્તિ અંગે ખાસ વિચારતા નથી.
તેમણે પોતાની સફળતાનો મોટો શ્રેય પત્ની ડૉ. શ્રીદેવી કોમાર્નેનીને આપ્યો.
તેમણે કહ્યું, "'સફળ પુરુષની પાછળ સફળ મહિલા હોય છે' એવી જૂની કહેવત અહીં લાગુ પડતી નથી. તેના બદલે એવું કહેવું યોગ્ય રહેશે કે 'સફળ પુરુષની બાજુમાં સફળ મહિલા હોય છે.'"
ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login