ਸਾਲ 1981 ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹਾਕੁੰਭ 2025 ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਖੋਜ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸੀ। ਮੈਂ 1 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਗੌਰਵ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਰਿਤੂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮਾਗਮ 144 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਯੋਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ, ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਮੇਲੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਸੰਗਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਅਦਿੱਖ/ਮਿਥਿਆਸਕ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸ਼ਾਹੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਾਹੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਭ ਦਾ ਮੇਲਾ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਾਈ ਵਿਰਾਸਤ, ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਭਗਦੜ ਦਾ ਡਰ

ਆਤਮਿਕ ਉਤਸੁਕਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘੀ ਕਦਰ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਡੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ 29 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਮੌਨੀ ਅਮਾਵਸਯ ਸ਼ਾਹੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੌਰਾਨ ਭਗਦੜ ਮਚਣ ਨਾਲ ਕਈ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਰਹੇ।

ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਖਰੀ ਮਿੰਟ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਗੌਰਵ ਅਤੇ ਮੈਂ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਲਈ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਟਿਕਟ $900 ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਿਤੂ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਦੀ ਕੀਮਤ $500 ਸੀ। ਅਸੀਂ ਰੈਡੀਸਨ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਮਰੇ ਬੁੱਕ ਕੀਤੇ, ਪ੍ਰਤੀ ਰਾਤ $700 ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ। ਖਰਚੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੇਲੇ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 30 ਮਿੰਟ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਟਲ ਨੇ ਅਰਾਮਦਾਇਕ ਮਾਹੌਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਮੇਲੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਮਾਹੌਲ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ। ਗਲੀਆਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਬੈਨਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਭਗਤੀ ਸੰਗੀਤ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਹੋਟਲ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਰਿਕਸ਼ਾ ਲਿਆ ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਗਹਿਣੇ, ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਨ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਸਟਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸੰਗਮ ਤੱਕ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਚੱਲੇ।

ਭੀੜ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ

ਸੰਗਮ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਸਾਧੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਮੈਂ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਤੱਕ ਤੁਰਿਆ ਅਤੇ ਬਰਫੀਲੇ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਠੰਡ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਨੁਭਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਪਲ ਦੀ ਯਾਦ ਵਜੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਜਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।

ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਮਾਗਮ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਗਠਿਤ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬੈਰੀਕੇਡਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤੇ ਟੀਮਾਂ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ।
ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੱਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮੇਲਾ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦੀ ਅਨੰਦ ਸੀ। ਭੋਜਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਖੇਤਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੀਜ਼ਾ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਅਸੀਂ ਡੋਮਿਨੋਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਅਸੀਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਵੇਖੇ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਡੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਆਨੰਦ ਦਿੱਤਾ।

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਉਤਸੁਕਤਾ, ਪਿਆਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਸੰਗਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਡੁਬਕੀ ਦੌਰਾਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਦੋਸਤਾਂ, ਅਜ਼ੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ।

ਜੀਵਨ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਫੇਰੀ

ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹਵਾਈ, ਰੇਲ ਅਤੇ ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨਾਲ ਆਸਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਟੈਕਸੀਆਂ ਤੇ ਰਿਕਸ਼ੇ ਨੇ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਇਆ। ਉੱਚ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤੰਬੂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਟਲ ਵਧੇਰੇ ਆਰਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ, ਭੀੜ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਸਾਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਜੁੱਤੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ, ਸਨੈਕਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫੋਨ ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੰਬੀ ਸੈਰ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

ਸ਼ਾਹੀ ਸਨਾਨ ਸਮੇਤ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭੀੜ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਪਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਹਾਕੁੰਭ 2025 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜੀਵਨ-ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਪਲ ਸੀ। ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸ਼ਰਧਾ ਨੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਮਿੱਟ ਛਾਪ ਛੱਡੀ। ਲੌਜਿਸਟਿਕਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ $3,000 ਦੀ ਲਾਗਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਅਨਮੋਲ ਸੀ, ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਮਰਸਨ ਸੀ।

ਮਹਾਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾਉਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੀਨ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤ ਭਰਿਆ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ।

ਲੇਖਕ ਡੇਵ ਲਾਅ ਗਰੁੱਪ, ਐੱਲਐੱਲਸੀ ਦੇ ਮੈਰੀਲੈਂਡ-ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ।