ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
UCLAના ભારતીય મૂળના પ્રોફેસરને રસાયણશાસ્ત્રમાં પ્રતિષ્ઠિત સન્માન
નીલ ગર્ગનું સંશોધન ઓર્ગેનિક કેમિસ્ટ્રીમાં વર્ષોથી ચાલતી માન્યતાઓને પડકારવા માટે જાણીતું છે
-
પ્રણાવી શર્મા - Thu, 18, Jun 2026
- 07:47 EDT
- 12
નીલ ગર્ગ / UCLA
ભારતીય મૂળના રસાયણશાસ્ત્રી અને યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, લોસ એન્જેલસ (UCLA)ના પ્રતિષ્ઠિત પ્રોફેસર નીલ ગર્ગને રોયલ સોસાયટી ઓફ કેમિસ્ટ્રી (RSC) દ્વારા 2026નો સેન્ટેનરી પ્રાઇઝ એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. આ સંસ્થાના સૌથી પ્રતિષ્ઠિત આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માનોમાંનો એક છે, જે રસાયણશાસ્ત્ર અને વિજ્ઞાન સંચાર ક્ષેત્રે ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન માટે આપવામાં આવે છે.
UCLAમાં કેમિસ્ટ્રી અને બાયોકેમિસ્ટ્રી વિભાગમાં કેનેથ એન. ટ્રૂબ્લડ એન્ડાઉડ ચેર ધરાવતા ગર્ગને ઓર્ગેનિક કેમિસ્ટ્રીની લાંબા સમયથી ચાલતી માન્યતાઓને પડકારતા સંશોધન અને વિજ્ઞાનને સરળ રીતે લોકો સુધી પહોંચાડવાના યોગદાન બદલ આ સન્માન આપવામાં આવ્યું છે.
1947માં શરૂ કરાયેલો સેન્ટેનરી પ્રાઇઝ રોયલ સોસાયટી ઓફ કેમિસ્ટ્રીની 1841માં થયેલી સ્થાપનાના 100 વર્ષની ઉજવણી નિમિત્તે શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. વિશ્વભરમાં દર વર્ષે રસાયણશાસ્ત્રના તમામ ક્ષેત્રોમાંથી માત્ર ત્રણ વૈજ્ઞાનિકોને આ એવોર્ડ આપવામાં આવે છે. એવોર્ડ વિજેતાઓને ચંદ્રક અને પુરસ્કાર ઉપરાંત યુકે અને આયર્લેન્ડમાં વ્યાખ્યાનમાળાઓ આપવા આમંત્રિત કરવામાં આવે છે.
ગર્ગનું સંશોધન ઓર્ગેનિક કેમિસ્ટ્રીમાં વર્ષોથી સ્વીકારાયેલી માન્યતાઓને પડકારવા પર કેન્દ્રિત છે. તેમની લેબોરેટરીએ નવી સંશ્લેષણ પદ્ધતિઓ વિકસાવી છે અને રસાયણશાસ્ત્રના મૂળભૂત જ્ઞાનમાં મહત્વપૂર્ણ ફાળો આપ્યો છે.
આ સન્માનમાં ખાસ કરીને તેમના 'બ્રેડ્ટ્સ રૂલ' (Bredt's Rule) તરીકે ઓળખાતા લગભગ સદી જૂના સિદ્ધાંતને પડકારતા સંશોધનનો સમાવેશ થાય છે. આ સંશોધન 2024માં ‘સાયન્સ’ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયું હતું.
તેમના 'બ્રેડ્ટ્સ રૂલ' સંબંધિત અભ્યાસ તેમજ અગાઉ અત્યંત સ્થિર માનવામાં આવતા એમાઇડ કાર્બન-નાઇટ્રોજન (C-N) બંધનોને તોડવા અંગેના સંશોધનોને 17 જૂન, 2026ના 'સાયન્સ એડવાન્સિસ'માં પ્રકાશિત 'રૂલ-બ્રેકિંગ ઇન કેમિકલ સિન્થેસિસ' નામના લેખમાં વિશેષ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.
આ લેખ તેમના લાંબા સમયના સહયોગી અને કમ્પ્યુટેશનલ તથા ફિઝિકલ ઓર્ગેનિક કેમિસ્ટ્રીના નિષ્ણાત પ્રોફેસર કેન હોક સાથે સહલેખિત છે. ગર્ગ અને હોકે અત્યાર સુધીમાં 35થી વધુ સંશોધન પત્રો સાથે મળીને પ્રકાશિત કર્યા છે. બંને વૈજ્ઞાનિકોએ આ લેખમાં સંશોધકોને સ્થાપિત વૈજ્ઞાનિક નિયમો અને ધારણાઓને પ્રશ્ન કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા છે.
સંશોધન ઉપરાંત, નીલ ગર્ગ વિજ્ઞાનના લોકપ્રિયીકરણ અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે પણ જાણીતા છે. UCLAમાં તેમણે ઓર્ગેનિક કેમિસ્ટ્રી ભણાવવાની નવી પદ્ધતિઓ વિકસાવી છે અને એવા શૈક્ષણિક સાધનો તૈયાર કર્યા છે, જેનો લાભ લાખો વિદ્યાર્થીઓએ લીધો છે.
તેમના લોકજાગૃતિના પ્રયાસોમાં 'ધ ઓર્ગેનિક કલરિંગ બુક' પુસ્તક શ્રેણી, 'કેમ કિડ્સ' કેમ્પ અને અન્ય અનેક શૈક્ષણિક કાર્યક્રમોનો સમાવેશ થાય છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં ગર્ગને અનેક પ્રતિષ્ઠિત સન્માનો મળ્યા છે, જેમાં 2025નો અમેરિકન કેમિકલ સોસાયટીનો ડેવિડ એ. ઇવાન્સ એવોર્ડ, 2024નો RSC હોરાઇઝન પ્રાઇઝ, 2023નો ભૌમિક એવોર્ડ ફોર પબ્લિક એંગેજમેન્ટ વિથ સાયન્સ અને 2026નો UCLA ફેકલ્ટી એવોર્ડ ફોર એક્સેલન્સ ઇન ગ્રેજ્યુએટ સ્ટુડન્ટ મેન્ટોરિંગ સામેલ છે.
ગર્ગ હવે UCLAના એવા પસંદગીના રસાયણશાસ્ત્રીઓની યાદીમાં જોડાયા છે, જેમને અગાઉ સેન્ટેનરી પ્રાઇઝ મળ્યો છે. તેમાં રિક કેનર, ઓમર યાગી, ફ્રેડ હૉથોર્ન, ડોનાલ્ડ ક્રેમ અને સોલ વિન્સ્ટીન જેવા પ્રતિષ્ઠિત વૈજ્ઞાનિકોનો સમાવેશ થાય છે.
ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"
Related
.jpg)
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
E Paper
Video
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login