અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ(ફાઈલ ફોટો) / IANS/X/@WilliamsRuto

અમેરિકાની મધ્યાવધી (મિડટર્મ) ચૂંટણીને હવે માત્ર 100 દિવસ બાકી રહ્યા છે ત્યારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની રિપબ્લિકન પાર્ટી માટે રાજકીય પડકારો વધતા દેખાઈ રહ્યા છે. વિવિધ સર્વેક્ષણો દર્શાવે છે કે રિપબ્લિકન પાર્ટી હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સમાં બહુમતી ગુમાવી શકે છે, જ્યારે સેનેટમાં પણ બહુમતી જાળવવા માટે કઠિન મુકાબલો કરવો પડી શકે છે.

3 નવેમ્બરે યોજાનારી ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પ પોતે ઉમેદવાર તરીકે મેદાનમાં નહીં હોય, પરંતુ આ ચૂંટણીના પરિણામો તેમના બાકીના રાષ્ટ્રપતિ કાર્યકાળ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યા છે.

જો ડેમોક્રેટિક પાર્ટી હાઉસ પર કબજો મેળવે છે, તો તેને મહત્વપૂર્ણ સમિતિઓ પર નિયંત્રણ અને સમન્સ જારી કરવાની સત્તા મળશે. જેના આધારે ટ્રમ્પ પ્રશાસન સામે આગામી બે વર્ષ સુધી તપાસો શરૂ થઈ શકે છે અને તેમના વિરુદ્ધ ત્રીજી વખત મહાભિયોગ (ઇમ્પીચમેન્ટ) લાવવાનો પ્રયાસ પણ થઈ શકે છે.

રિપબ્લિકન પાર્ટી હાલમાં હાઉસમાં ખૂબ જ નાજુક બહુમતી ધરાવે છે. બીજી તરફ ટ્રમ્પની લોકપ્રિયતા ઘટી રહી છે અને વધતી મોંઘવારી, જીવનનિર્વાહના વધતા ખર્ચ અને ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા યુદ્ધને લઈને મતદારોમાં અસંતોષ વધી રહ્યો છે.

અમેરિકન ચૂંટણી વિશ્લેષણ વેબસાઇટ ડિસિઝન ડેસ્ક HQના અંદાજ મુજબ ડેમોક્રેટિક પાર્ટીને હાઉસમાં બહુમતી મેળવવાની 59 ટકા શક્યતા છે. તેના અનુમાન પ્રમાણે હાઉસમાં ડેમોક્રેટ્સને 224 અને રિપબ્લિકનને 211 બેઠકો મળી શકે છે.

અમેરિકાના રાજકીય ઇતિહાસ મુજબ મધ્યાવધી ચૂંટણીમાં સત્તારૂઢ રાષ્ટ્રપતિની પાર્ટીને સામાન્ય રીતે બેઠકો ગુમાવવી પડે છે અને હાઉસમાં બહુમતી બદલવા માટે માત્ર થોડા બેઠકોનું જ હેરફેર પૂરતું હોય છે.

ઈરાન યુદ્ધના કારણે ઊર્જા બજારમાં વિક્ષેપ સર્જાતા અમેરિકામાં પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ ગેલન 4 ડોલરથી ઉપર પહોંચી ગયો છે. મોંઘવારી યથાવત છે અને વ્યાજદર પણ ઊંચા હોવાથી સામાન્ય લોકો પર આર્થિક દબાણ વધી રહ્યું છે.

ડેમોક્રેટિક પાર્ટી દ્વારા રજૂ કરાયેલા સર્વે મુજબ હવે મોંઘવારી, આરોગ્ય સેવા અને ઇમિગ્રેશન જેવા મુદ્દાઓ પર પણ મતદારોનો વિશ્વાસ રિપબ્લિકન કરતાં વધુ ડેમોક્રેટ્સ તરફ જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને ઇમિગ્રેશન લાંબા સમયથી રિપબ્લિકન પાર્ટીનો મજબૂત મુદ્દો માનવામાં આવતો હતો.

હાઉસમાં ડેમોક્રેટિક નેતા હકીમ જેફ્રિઝે જણાવ્યું કે ટ્રમ્પ અને રિપબ્લિકનોએ અમેરિકન જનતાને નિરાશ કરી છે. તેમણે કરિયાણા, પેટ્રોલ, રહેઠાણ અને આરોગ્ય સેવાઓને કેન્દ્રમાં રાખીને નવા "પરવડે તેવા જીવન" અભિયાનની જાહેરાત કરી.

રિપબ્લિકન પાર્ટીનું કહેવું છે કે આ ચૂંટણી સામાન્ય સમજ અને વધુ પ્રગતિશીલ બની રહેલી ડેમોક્રેટિક પાર્ટી વચ્ચેની પસંદગી છે. તેઓ સરહદ સુરક્ષા અને કરમાં રાહત જેવા મુદ્દાઓને મુખ્ય ચૂંટણી એજન્ડા તરીકે રજૂ કરશે અને ડેમોક્રેટ ઉમેદવારોને સમાજવાદી વિચારધારા સાથે જોડાયેલા તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરશે.

ટ્રમ્પ પણ ચૂંટણી પહેલાં દરેક સંભવિત રાજકીય લાભ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેઓ કોંગ્રેસમાં SAVE America Act પસાર કરાવવા માટે સતત દબાણ કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે આ કાયદો ચૂંટણીમાં ગેરરીતિ અટકાવવા જરૂરી છે, જ્યારે ડેમોક્રેટ્સનો આરોપ છે કે તેનો હેતુ યોગ્ય મતદારોને મતાધિકારથી વંચિત કરવાનો છે.

આ દરમિયાન રિપબ્લિકન પાર્ટીને મતવિસ્તારોના પુનર્નિર્ધારણ (રિડિસ્ટ્રિક્ટિંગ)માં નોંધપાત્ર સફળતા મળી છે. બંને પક્ષોએ પોતાના માટે સુરક્ષિત બેઠકો બનાવવા પ્રયત્ન કર્યો છે, પરંતુ રિપબ્લિકનને અંદાજે પાંચથી બાર બેઠકોનો વધારાનો લાભ મળી શકે છે.

રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ લાભ હાઉસની ખૂબ જ નજીકની સ્પર્ધામાં નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.

જ્યોર્જ વોશિંગ્ટન યુનિવર્સિટીની રાજકીય પ્રોફેસર સારા બાઈન્ડરના જણાવ્યા અનુસાર આ વખતે મતવિસ્તારોના પુનર્નિર્ધારણે ચૂંટણીને ખૂબ અસર કરી છે અને હવે હાઉસની માત્ર 20માંથી એક જેટલી બેઠકો જ ખરેખર અનિશ્ચિત સ્પર્ધાવાળી રહી છે. તેમના મત મુજબ આ પ્રક્રિયાએ ડેમોક્રેટ્સ માટે સ્પર્ધા કરવી વધુ મુશ્કેલ બનાવી છે.

રિપબ્લિકન પાર્ટીને ચૂંટણી ભંડોળમાં પણ મોટો લાભ છે. પક્ષની ચૂંટણી સમિતિઓ અને સહયોગી સંગઠનો પાસે ડેમોક્રેટિક પાર્ટીની સરખામણીએ કરોડો ડોલર વધુ ભંડોળ ઉપલબ્ધ છે.

સેનેટની સ્પર્ધા પણ એટલી જ રસપ્રદ બની રહી છે. હાલમાં રિપબ્લિકન પાસે 53 અને ડેમોક્રેટ્સ પાસે 47 બેઠકો છે. ડેમોક્રેટ્સને બહુમતી માટે ચાર બેઠકોનો વધારાનો લાભ મેળવવો પડશે.

ડિસિઝન ડેસ્ક HQના અનુમાન મુજબ સેનેટમાં રિપબ્લિકન પાર્ટી ખૂબ જ ઓછી સરસાઈથી બહુમતી જાળવી શકે છે. જો પરિણામ 50-50 આવે તો ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ નિર્ણાયક મત આપશે.

જો વોશિંગ્ટનમાં હાઉસ ડેમોક્રેટ્સ અને સેનેટ રિપબ્લિકનના નિયંત્રણમાં રહેશે, તો ટ્રમ્પના બાકીના કાર્યકાળમાં મોટો ફેરફાર આવશે. તેમની કાયદાકીય યોજનાઓ હાઉસમાં અટકી શકે છે, પ્રશાસનના અધિકારીઓ સામે તપાસ અને જાહેર સુનાવણીઓ થઈ શકે છે અને ડેમોક્રેટ્સને ઈરાન યુદ્ધ, પ્રશાસનની નૈતિકતા અને ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં ફેરફારના પ્રયાસો અંગે સરકારને સતત ઘેરવાની તક મળશે.

રાજકીય વિશ્લેષક ચક ટોડે જણાવ્યું કે નવ મહિના પહેલાં સેનેટની ચૂંટણીમાં રિપબ્લિકન સ્પષ્ટપણે આગળ માનવામાં આવતા હતા, પરંતુ હવે તેઓ માત્ર ખૂબ જ ઓછી સરસાઈથી આગળ છે.

તેમણે અનુમાન વ્યક્ત કર્યું કે હાઉસમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીને 10થી 25 બેઠકોનો લાભ મળી શકે છે. તેનું મુખ્ય કારણ ટ્રમ્પની સતત નીચી લોકપ્રિયતા હોવાનું તેમણે જણાવ્યું.

ઇકોનોમિસ્ટ/યુગોવના તાજેતરના સર્વે મુજબ માત્ર 36 ટકા અમેરિકનોએ ટ્રમ્પના રાષ્ટ્રપતિ તરીકેના કામકાજને મંજૂરી આપી છે, જે તેમની લોકપ્રિયતાના સૌથી નીચા સ્તરોમાંનું એક ગણાય છે.

ચક ટોડના જણાવ્યા અનુસાર મધ્યાવધી ચૂંટણીમાં રાષ્ટ્રપતિની લોકપ્રિયતા સૌથી મોટો સૂચક હોય છે. જો કોઈ રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી 45 ટકાથી ઓછી હોય તો તેમની પાર્ટી સામાન્ય રીતે બેઠકો ગુમાવે છે. જો આ આંકડો 40 ટકાથી નીચે જાય, તો તેમની પાર્ટી માટે સમગ્ર સદન ગુમાવવાનો ખતરો પણ વધી જાય છે. હવે મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે આ ચૂંટણીમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીને કેટલું મોટું નુકસાન ભોગવવું પડશે.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"