ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
વિશ્વની સૌથી મોટી વસ્તી ગણતરીની શરૂઆત કરશે ભારત
વ્યાપક જાતિના આંકડા છેલ્લી વખત ૧૯૩૧માં બ્રિટિશ કાળમાં વસ્તી ગણતરીના ભાગરૂપે એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા.
-
AFP(ગુજરાતી) - Tue, 31, Mar 2026
- 03:26 EDT
- 18
પ્રતીકાત્મક તસ્વીર / PEXELS
ભારત ૩૦ માર્ચથી વિશ્વની સૌથી મોટી વસ્તી ગણતરી શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે. આ વિશાળ અભિયાનમાં ત્રણ મિલિયનથી વધુ અધિકારીઓ ભાગ લેશે અને આગામી એક વર્ષ દરમિયાન તે પૂર્ણ થશે.
લગભગ ૧.૪ અબજ વસ્તી ધરાવતા આ દક્ષિણ એશિયાઈ દેશને વિસ્તરતી વસ્તીને વીજળી, ખોરાક અને આવાસ પૂરા પાડવામાં વધતા પડકારોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. તેના વિસ્તૃત મેગાસિટીઓ પાણીની અછત, વાયુ અને જળ પ્રદૂષણ તેમજ અતિભરેલા ઝૂંપડપટ્ટી વિસ્તારોની સમસ્યાઓથી જોડાયેલા છે.
કેન્દ્ર સરકારે આ ૧.૨૪ અબજ ડોલરના ખર્ચવાળા ગણતરી અભિયાનને 'રાષ્ટ્રીય મહત્વનું વિશાળ કાર્ય' ગણાવ્યું છે, જે ‘સમાવેશી શાસન અને પુરાવા આધારિત નીતિ નિર્માણ’માં મદદરૂપ થશે.
આ વસ્તી ગણતરીમાં હજારો વર્ષ જૂની સામાજિક વ્યવસ્થા જાતિના રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ મુદ્દાનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવશે, જે હિંદુ સમાજને કાર્ય અને સામાજિક સ્થિતિ અનુસાર વિભાજિત કરે છે.
આ આગામી વસ્તી ગણતરી એક વિશાળ તાર્કિક પડકાર છે. વર્ષ ૨૦૨૪ની સામાન્ય ચૂંટણી, જે ઇતિહાસની સૌથી મોટી લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયા હતી, તે સાત તબક્કામાં છ અઠવાડિયા સુધી ચાલી હતી.
વસ્તી ગણતરી બે તબક્કામાં હાથ ધરવામાં આવશે.
પ્રથમ તબક્કો ૩૦ માર્ચથી શરૂ થઈને સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલશે, જેમાં આવાસ અને સુવિધાઓની વિગતો રેકોર્ડ કરવા માટે માસિક સ્તરે વ્યવસ્થિત ગણતરી કરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયામાં ઘરે-ઘરે મુલાકાતો સાથે ઓનલાઈન સ્વ-ગણતરીનો વિકલ્પ પણ રાખવામાં આવ્યો છે. આ એપ સેટેલાઈટ ઇમેજરી પર આધારિત છે અને ૧૬ ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે.
બીજા તબક્કામાં વસ્તીના આંકડા, જેમાં વસ્તીગત, સામાજિક અને આર્થિક વિગતો તેમજ વધુ વિવાદાસ્પદ જાતિનો પ્રશ્ન સામેલ હશે.
જાતિ ભારતમાં સામાજિક સ્થિતિનું મુખ્ય નિર્ણાયક તત્ત્વ છે, જે સંસાધનો, શિક્ષણ અને તકોની પહોંચને આકાર આપે છે.
વર્ષ ૨૦૧૧માં કરવામાં આવેલી જાતિ સર્વેક્ષણના આંકડા ક્યારેય પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા ન હતા. અધિકારીઓએ તેમાં અસંગતતાઓ હોવાનું કારણ આપ્યું હતું.
વ્યાપક જાતિના આંકડા છેલ્લી વખત ૧૯૩૧માં બ્રિટિશ વસ્તી ગણતરીના ભાગરૂપે એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા.
ત્યારબાદની સરકારોએ આ આંકડા અપડેટ કરવાનો વિરોધ કર્યો છે. તેમણે વહીવટી જટિલતા અને સંભવિત સામાજિક તણાવની ચિંતાઓને કારણ આપ્યું છે.
દેશના મોટા ભાગમાં વસ્તી ગણતરી ૧ માર્ચ, ૨૦૨૭ની સંદર્ભ તારીખ પહેલાંના અઠવાડિયાઓમાં કરવામાં આવશે.
ઉચ્ચ ઊંચાઈવાળા હિમાલયી વિસ્તારો - જેમાં વિવાદિત ક્ષેત્ર જમ્મુ અને કાશ્મીરનો સમાવેશ થાય છે - તેમાં બરફ પડવાની શરૂઆત પહેલાં ૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ પહેલાં ગણતરી કરવામાં આવશે.
ભારતે ૨૦૧૧ પછી વસ્તી ગણતરી કરી નથી. કોવિડ-૧૯ મહામારીને કારણે ૨૦૨૧ના રાઉન્ડને મુલતવી રાખવામાં આવ્યો હતો.
છેલ્લી વસ્તી ગણતરી અનુસાર ભારતની વસ્તી ૧.૨૧ અબજ હતી.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ૨૦૨૩ના અંદાજ મુજબ ભારતે ચીનને પાછળ છોડીને વિશ્વનો સૌથી વધુ વસ્તીવાળો દેશ બની ગયો છે, જેની વસ્તી ૧.૪૨ અબજથી વધુ છે.
ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"
Related
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
E Paper
Video
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login