સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ / (Morteza Akhoundi/ISNA/Handout via Xinhua/IANS)
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ૫ મેના રોજ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોને એસ્કોર્ટ કરવાની કાર્યવાહીને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી છે. તેમણે આ પગલાનું કારણ ઈરાન સાથે વ્યાપક સમજૂતી તરફ "મહત્ત્વની પ્રગતિ" થવાનું જણાવ્યું છે.
તેના કેટલાક કલાકો પહેલાં જ અમેરિકી વિદેશમંત્રી માર્કો રુબિયોએ ૪ મેના રોજ શરૂ થયેલી આ કાર્યવાહીની વિગતો આપી હતી. આ કાર્યવાહી અંતર્ગત અટવાયેલા ટેન્કરોને ગલ્ફમાંથી બહાર કાઢવામાં આવી રહ્યા છે. સંઘર્ષ શરૂ થયા પછી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વર્ચ્યુઅલી બંધ થઈ ગયો છે, જેના કારણે વિશ્વના આશરે ૨૦ ટકા તેલ પુરવઠો અવરોધાયો છે અને વૈશ્વિક ઊર્જા સંકટ સર્જાયું છે.
"અમે પરસ્પર સંમતિ વ્યક્ત કરી છે કે, બ્લોકેડ પૂર્ણ રીતે અમલમાં રહેશે, પરંતુ પ્રોજેક્ટ ફ્રીડમને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત કરવામાં આવે છે જેથી સમજૂતીને અંતિમ સ્વરૂપ આપીને હસ્તાક્ષર કરવામાં આવી શકે," ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું છે.
તેહરાનમાં બુધવારે સવારે વહેલી તકે હજુ સુધી કોઈ પ્રતિક્રિયા આવી નથી.
ટ્રમ્પની પોસ્ટ પછી તરત જ અમેરિકી ક્રૂડ ઓઈલ ફ્યુચર્સ $૨.૩૦ ઘટીને $૧૦૦ પ્રતિ બેરલની નીચે આવી ગયા છે. આ એક મહત્ત્વનું સ્તર છે કારણ કે બે મહિના પહેલાં સંઘર્ષ શરૂ થયા પછી ઊર્જા ભાવો આસમાને પહોંચી ગયા હતા.
સમજૂતીમાં કેટલી પ્રગતિ થઈ છે અને પોઝ કેટલા સમય સુધી રહેશે તે અંગે વ્હાઇટ હાઉસે તરત જ કોઈ ટિપ્પણી આપી નથી.
રુબિયો અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે ઈરાનને સ્ટ્રેટમાંથી ટ્રાફિક નિયંત્રિત કરવા દેવામાં આવશે નહીં.
ઈરાને માઈન, ડ્રોન, મિસાઈલ અને ઝડપી હુમલા નૌકાઓ તૈનાત કરવાની ધમકી આપીને સ્ટ્રેટને અસરકારક રીતે સીલ કરી દીધો છે. અમેરિકાએ ઈરાની બંદરો પર બ્લોકેડ લગાવીને અને વ્યાપારી જહાજો માટે એસ્કોર્ટ તૈનાત કરીને પ્રતિસાદ આપ્યો છે.
અમેરિકી સેનાએ સોમવારે જણાવ્યું હતું કે તેણે ઈરાનની અનેક નાની નૌકાઓ, ક્રુઝ મિસાઈલ અને ડ્રોનને નષ્ટ કર્યા છે.
રુબિયો: મુખ્ય કાર્યવાહી પૂર્ણ
રુબિયોએ વ્હાઇટ હાઉસમાં પત્રકારોને કહ્યું કે ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ ઈઝરાયેલ સાથે મળીને શરૂ કરવામાં આવેલી vo સૈન્ય અભિયાનના લક્ષ્યો પ્રાપ્ત થઈ ગયા છે. "ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી સમાપ્ત થયું છે. અમે વધુ કોઈ પરિસ્થિતિની રાહ જોઈ રહ્યા નથી."
ટ્રમ્પના મુખ્ય લક્ષ્યોમાંનું એક ઈરાનને પરમાણુ હથિયાર વિકસાવતું અટકાવવાનું હતું, જે ઈરાન સતત નકારી રહ્યું છે. તેમ છતાં ઈરાને ૯૦૦ પાઉન્ડથી વધુ અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમ સોંપ્યું નથી.
રુબિયો બોલી રહ્યા હતા ત્યારે બ્રિટનની મેરિટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ એજન્સીએ જણાવ્યું કે સ્ટ્રેટમાં એક કાર્ગો વહાણને પ્રોજેક્ટાઈલથી નિશાન બનાવવામાં આવ્યું છે. આ ઘટનાની વધુ વિગતો હજુ ઉપલબ્ધ નથી.
અમેરિકી સંરક્ષણમંત્રી પીટ હેગસેથે મંગળવારે જણાવ્યું કે અમેરિકાએ આ જળમાર્ગમાં માર્ગ સુરક્ષિત કરી લીધો છે અને સેંકડો વ્યાપારી જહાજો પસાર થવા માટે તૈયાર છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ઈરાન સાથેનું ચાર અઠવાડિયાનું યુદ્ધવિરામ હજુ સમાપ્ત થયું નથી.
"હાલમાં યુદ્ધવિરામ અકબંધ છે, પરંતુ અમે ખૂબ જ ધ્યાનપૂર્વક નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છીએ," તેમણે કહ્યું.
યુએસ જોઈન્ટ ચીફ્સ ઓફ સ્ટાફના અધ્યક્ષ જનરલ ડેન કેઈને કહ્યું કે ઈરાની હુમલાઓ "મુખ્ય લડાઈ ફરી શરૂ કરવાની થ્રેશોલ્ડ"થી નીચે છે.
યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન કરવા માટે ઈરાને શું કરવું પડશે તે પ્રશ્નના જવાબમાં ટ્રમ્પે કહ્યું: "તેઓ જાણે છે કે શું ન કરવું જોઈએ."
પ્રતિસાદ આપવાનો અધિકાર
હેગસેથના વક્તવ્ય પછી તરત જ સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)ના સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે તેની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ ઈરાન તરફથી આવતા મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓનો સામનો કરી રહી છે. જોકે ઈરાને આ હુમલાઓનો ઇન્કાર કર્યો છે.
UAEના વિદેશ મંત્રાલયે આ હુમલાઓને ગંભીર વધારો ગણાવ્યો અને તેને દેશની સુરક્ષા માટે સીધો જોખમ ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે ગલ્ફના આ અરબ દેશને "પૂર્ણ અને કાયદેસર અધિકાર" છે કે તે પ્રતિસાદ આપે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે અબુ ધાબીના વક્તવ્યોને નકારી કાઢ્યા અને કહ્યું કે તેની સશસ્ત્ર દળોની કાર્યવાહી માત્ર અમેરિકી આક્રમણનો સામનો કરવા માટે જ છે.
પાકિસ્તાનના મધ્યસ્થી પ્રયાસો ચાલુ
આ યુદ્ધમાં હજારો લોકો માર્યા ગયા છે અને તે લેબનોન તથા ગલ્ફ સુધી ફેલાઈ ગયું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF)ના વડાએ કહ્યું કે જો સંઘર્ષ તરત સમાપ્ત થઈ જાય તો પણ તેની અસરોને સંભાળવામાં ત્રણથી ચાર મહિના લાગશે.
રુબિયોએ જણાવ્યું કે સંઘર્ષમાં ૧૦ સિવિલિયન નૌકાકર્મીઓના મોત થયા છે અને સ્ટ્રેટમાં અટવાયેલા જહાજો પરના ક્રૂ સભ્યો "ભૂખ્યા" અને "અલગ-થયેલા" છે.
ટ્રમ્પે ઓવલ ઓફિસમાં પત્રકારોને કહ્યું કે ઈરાની સેના હવે માત્ર "પીશૂટર" ફોડી રહી છે અને તેહરાન શાંતિ ઇચ્છે છે, ભલે જાહેરમાં તલવારો ચમકાવતું હોય.
આ સંઘર્ષ ટ્રમ્પ વહીવટને નવેમ્બરમાં યોજાનાર મિડટર્મ ચૂંટણીઓ પહેલાં પણ દબાણમાં મૂકી રહ્યો છે, કારણ કે વધતા પેટ્રોલ ભાવો મતદારોના ખિસ્સા પર અસર કરી રહ્યા છે.
ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login