ਸਿਲੀਕਾਨ ਆਂਧਰਾ / logo

ਲਗਭਗ 25 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਸੰਜੇ ਕਵਾਵੇਰੂ ਕੁਪਰਟੀਨੋ ਦੇ ਵੈਲੀ ਗ੍ਰੀਨ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟਸ ਵਿੱਚ ਬੋਸਟਨ ਤੋਂ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਆਏ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਨੰਦ ਕੁਚੀਭੋਟਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬੇ ਏਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਲਗੂ ਸੰਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਗਏ ਸੀ—ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਉਣਾ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਤਰੀ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਛੋਟਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਬਣਨ ਨਾਲ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੋਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹੀ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਦਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਧੇਗਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਆਮ ਸਮਝ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।

ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਮੇਲਨਾਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਨ। ਆਨੰਦ ਇਸ ਮਾਡਲ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।

ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਆਨੰਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਲਗੂ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ, ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ, ਕਵਿਤਾ, ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾਗਤ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ। ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰਕ ਸੀ—ਉਸ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹੀ ਫ਼ਰਕ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਿਵਰਮੋਰ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾ. ਗਾਰਿਕਾਪਾਟੀ ਨਰਸਿੰਹਾ ਰਾਓ ਵੱਲੋਂ ਅਸ਼ਟਾਵਧਾਨਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਤੇਲਗੂ ਕਾਵਿ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿ ਤੇਲਗੂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਪਰੰਪਰਾ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਨੇ ਇਸ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਤਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਡੀ ਐਂਜ਼ਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਸਾਹਿਤ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਹਰ ਸਾਲ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਜੋ ਬੱਚੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣ ਗਏ। ਪਰ ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਪਰੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੱਖ ਸਨ। ਸਿਲੀਕਾਨ ਆਂਧਰਾ ਸਮਾਗਮ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।

ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮਿਸਾਲ ਮਾਨਾਬੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਹਰ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇੱਕੋ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਕੋਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦਾਂ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਣਗੀਆਂ ਜਾਂ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਣਗੇ ਵੀ? ਸਿਲੀਕਾਨ ਆਂਧਰਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ—ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਚੇ ਖ਼ੁਦ ਤੇਲਗੂ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁਣ? ਫਿਰ ਭਾਸ਼ਾ ਕਵਿਤਾ, ਸੰਗੀਤ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹੀ ਸੋਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੁਣ ਆਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੋਰਸ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਅੰਦੋਲਨ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਿੱਖਿਆਕਾਰੀ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕਿਰਨ ਸਿਮਹਾਦਰੀ ਹੁਣ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲਗੂ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਲੰਬੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।

ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਲੀਕਾਨ ਆਂਧਰਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰੇ, ਸਿਆਸੀ ਭਾਸ਼ਣ ਜਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੋਣ। ਉਸ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਲ ਰਹੇ ਬੱਚੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ, ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਣ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।

ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦੀਆਂ, "ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਸਮਾਗਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" ਸਗੋਂ ਉਹ ਇਹ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਭਵਿੱਖ ਸਿਰਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ?"

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਵਾਸੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਆਨੰਦ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ—ਅਸੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੀਏ? ਜਦੋਂ ਮਾਪੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਮਝਦੇ ਹਨ—ਤੇਲਗੂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਵੀ ਵੇਮਨਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਤਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਥਾਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ ਕਿ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸਿਲੀਕਾਨ ਆਂਧਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਓਕਲੈਂਡ ਅਰੀਨਾ ਵਿੱਚ ਮਨਾਈ ਗਈ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ ਦੌਰਾਨ ਬਣੇ ਤਿੰਨ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਬੇਸ਼ੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਨ। ਪਰ ਉਹ ਕੋਈ ਇਕੱਲੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਧੀਰਜਪੂਰਵਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਤੀਜਾ ਸਨ।

ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 25 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਅਤੇ ਸੰਜੇ ਸੋਚਦੇ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਬੇ ਏਰੀਆ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਲਗੂ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਗਲਤ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਸਹੀ ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾਗਤ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ।

25 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਲੀਕਾਨ ਆਂਧਰਾ ਤੇਲਗੂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵੰਡ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਪਰਵਾਸੀ ਸੰਸਥਾ ਕੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਉਸ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਜੀਵੰਤ ਰੱਖ ਸਕਣ।