ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਅਨਿਲ ਮੇਨਨ / NASA
ਭਾਰਤੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਸਾ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਅਨਿਲ ਮੇਨਨ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕੰਮ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਭਾਰਹੀਣਤਾ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਆਈਐੱਸਐੱਸ) 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਮੇਨਨ ਨੇ ਐਕਸ 'ਤੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਤਜਰਬਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਪੈਨ, ਕਮੀਜ਼ਾਂ, ਔਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਰੂਬਿਕ ਕਿਊਬ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦੇ ਗਾਇਬ ਹੁੰਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਨਜ਼ਾਰੇ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਹਨ। ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਰਜੀਵ ਵਸਤੂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦੇਣ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।"
ਮੇਨਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਰਹੱਸ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਧਿਆਨ ਦੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੌਲਾ ਜਿਹਾ ਧੱਕਾ ਜਾਂ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹਵਾ ਵੀ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਦੂਰ ਤੈਰਦੀ ਹੋਈ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹਵਾ ਦੇ ਵਹਾਅ ਜਾਂ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਛੋਹ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਬਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਤਾਂ ਵੀ ਬਦਲਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਪੈਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਟੋਰੇਜ ਬੈਗ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੁੱਪਚਾਪ ਤੈਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਦੂਰ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੇਨਨ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਈਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੈਲਕਰੋ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸਿੱਖ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਲਕਰੋ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੈਂਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੈਨ ਚਿਪਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪੈਨ ਨੂੰ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਰੂਬਿਕ ਕਿਊਬ ਲਈ ਇੰਨਾ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਮੇਨਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਕੈਬਿਨ ਦੀ ਛੱਤ ਨਾਲ ਵੈਲਕਰੋ ਰਾਹੀਂ ਰੂਬਿਕ ਕਿਊਬ ਚਿਪਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਸਵੇਰੇ ਜਾਗਣ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵੀ ਇਸ ਉਲਝਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਉੱਪਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹੇਠਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੋੜ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਿਆ ਔਜ਼ਾਰ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਕੈਬਿਨ ਭਾਵੇਂ "ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਬੂਥ ਤੋਂ ਵੀ ਛੋਟਾ" ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਕਮੀਜ਼ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਈ ਮਿੰਟ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਦੂਜੀ ਕਮੀਜ਼ ਪਾ ਲਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦਿਨ ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਕਮੀਜ਼ ਮੁੜ ਮਿਲ ਗਈ।
ਮੇਨਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਬੈਗ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੁੰਮ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ "ਵਾਂਟੇਡ ਪੋਸਟਰ" ਵੀ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੇਨਨ, ਜੋ 14 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਸੋਯੂਜ਼ ਐੱਮਐੱਸ-29 ਰਾਹੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਹੈ—ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, "ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੰਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਚੀਜ਼ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ... ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।"
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login