વિદેશ મંત્રાલયના સત્તાવાર પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલ(File Photo) / IANS/Video Grab

ભારતે 4 ઓગસ્ટે પાકિસ્તાનના કબજાવાળા કાશ્મીર (PoK)માં ચાલી રહેલી ચૂંટણીને "સંપૂર્ણપણે એક દેખાવ" ગણાવી હતી. ભારતે જણાવ્યું કે આ વર્ષે જૂન મહિનાથી અત્યાર સુધીમાં પાકિસ્તાની તંત્ર દ્વારા ચાલી રહેલી કાર્યવાહી દરમિયાન ઓછામાં ઓછા 90 નાગરિકોના મોત થયા છે. આ વિસ્તારમાં લોકો પાકિસ્તાની વહીવટ સામે સતત વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.

જમ્મુ-કાશ્મીર જોઈન્ટ અવામી એક્શન કમિટી (JAAC)ના નેતૃત્વ હેઠળ છેલ્લા બે મહિનાથી પાકિસ્તાની વહીવટ સામે વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શન ચાલી રહ્યા હોવા છતાં પાકિસ્તાને પીઓકેની 53 સભ્યોની વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ ચૂંટણી 27 જુલાઈથી 10 ઓગસ્ટ દરમિયાન ત્રણ તબક્કામાં યોજાઈ રહી છે.

ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શન, JAAC દ્વારા આપવામાં આવેલ બહિષ્કારના આહ્વાન અને પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળોની હિંસક કાર્યવાહીનો સ્પષ્ટ પ્રભાવ જોવા મળ્યો છે. ચૂંટણી સંબંધિત હિંસા દરમિયાન જ અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 30 લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે અગાઉ થયેલી હિંસામાં પણ અનેક લોકોના જીવ ગયા છે.

પીઓકેમાં યોજાયેલી ચૂંટણીના બીજા તબક્કા અંગે પૂછાયેલા પ્રશ્નના જવાબમાં ભારતના વિદેશ મંત્રાલય (MEA)ના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે કહ્યું કે, "પીઓકેમાં કહેવાતી ચૂંટણી સંપૂર્ણપણે એક દેખાવ છે."

તેમણે જણાવ્યું કે, "અસલી સ્થિતિ તો લોકોના વિરોધ પ્રદર્શન અને પાકિસ્તાની દળો દ્વારા કરવામાં આવતી અંધાધૂંધ હત્યાઓની છે. આવી ખોખલી ચૂંટણી વાસ્તવિક પરિસ્થિતિને છુપાવી શકતી નથી. જૂન મહિનાથી અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 90 નાગરિકોના મોત થયા છે અને અનેક લોકો ઘાયલ થયા છે. પાકિસ્તાની તંત્રે લોકોના અસંતોષનો જવાબ ગોળીબાર, ઇન્ટરનેટ બંધ, ધમકીઓ અને દમન દ્વારા આપ્યો છે અને હવે આવી ચૂંટણી દ્વારા કાયદેસરતા દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પાકિસ્તાનને તેના આ વર્તન માટે જવાબદાર ઠેરવવું જોઈએ અને વિશ્વે તેના માનવાધિકાર અંગેના દંભને ઓળખવો જોઈએ."

જયસ્વાલનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું જ્યારે પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફના નેતૃત્વવાળી પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ (નવાઝ)એ ચૂંટણીના બીજા તબક્કામાં યોજાયેલી 18 બેઠકોમાંથી 14 બેઠકો જીતીને સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે સ્થાન મેળવ્યું. જોકે, તેની જ ગઠબંધન સાથી પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટી (PPP)એ PML-N પર ચૂંટણીમાં ગેરરીતિના ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે.

PPPના અધ્યક્ષ બિલાવલ ભુટ્ટો ઝરદારીએ PML-N પર પીઓકેની ચૂંટણીમાં ગેરરીતિ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો અને ચેતવણી આપી હતી કે તેમની સરકાર માટે હવે "ઉલટી ગણતરી શરૂ થઈ ગઈ છે."

ચૂંટણીનો બીજો તબક્કો 2 ઓગસ્ટે યોજાયો હતો. તે દરમિયાન ગેરરીતિના આરોપો, વિરોધ પ્રદર્શન અને હિંસાની વચ્ચે સુરક્ષા દળો દ્વારા નાગરિકો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.

મૂળરૂપે ચૂંટણી 27 જુલાઈએ યોજાવાની હતી, પરંતુ સુરક્ષા પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પાકિસ્તાને તેને ત્રણ તબક્કામાં વહેંચી દીધી હતી.

ચૂંટણી એવા સમયે યોજાઈ રહી છે જ્યારે સમગ્ર વિસ્તારમાં જમ્મુ-કાશ્મીર જોઈન્ટ અવામી એક્શન કમિટી (JAAC)ના નેતૃત્વ હેઠળ પાકિસ્તાની વહીવટ સામે વિરોધ આંદોલન ચાલી રહ્યું છે. JAAC પીઓકેની અગ્રણી નાગરિક સંસ્થા છે, જે સ્થાનિક લોકોના પ્રશ્નો ઉઠાવે છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓ દરમિયાન JAAC અને સુરક્ષા દળો વચ્ચે અનેક વખત અથડામણો થઈ છે.

વિસ્તારમાં ઇન્ટરનેટ સેવા બંધ કરવામાં આવી છે અને સુરક્ષા દળો દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શનકારીઓની હત્યા કરવામાં આવી હોવાના પણ આરોપો લાગ્યા છે.

ભારતે વિરોધ પ્રદર્શનકારીઓ સામે બળપ્રયોગની નિંદા કરી છે, જ્યારે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના માનવાધિકાર પ્રમુખે આ સમગ્ર મામલે સ્વતંત્ર તપાસની માંગ કરી છે. બીજી તરફ, પાકિસ્તાને JAACની પ્રવૃત્તિઓ પાછળ ભારતનો હાથ હોવાનો આરોપ લગાવ્યો છે, જેને ભારતે સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો છે.

આ દરમિયાન, ન્યૂ ઈન્ડિયા અબ્રોડના એક પ્રશ્નના જવાબમાં વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે ભારત-અફઘાનિસ્તાન સંબંધો અંગે પાકિસ્તાની સેનાના પ્રવક્તાએ કરેલી વાંધાજનક ટિપ્પણીઓની પણ ટીકા કરી હતી.

પાકિસ્તાની સેનાના મુખ્ય પ્રવક્તા લેફ્ટનન્ટ જનરલ અહમદ શરીફ ચૌધરીએ તાજેતરમાં અફઘાન તાલિબાનના એક મંત્રીએ ભારત અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોનો ઉલ્લેખ કરતાં બંને દેશોનું "ડીએનએ એકસરખું છે" એવું કહ્યું હતું, તેના જવાબમાં કુરાનની એક આયતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

રાવલપિંડીમાં યોજાયેલી સત્તાવાર પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન ચૌધરીએ પોતાની વ્યાખ્યા મુજબ એવી આયતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં મુસ્લિમોએ કાફિરો (બિન-મુસ્લિમો) સાથે મિત્રતા ન રાખવી જોઈએ એવો અર્થ કાઢવામાં આવ્યો હતો.

અફઘાન મંત્રીના નિવેદનના સંદર્ભમાં કરવામાં આવેલી તેમની આ ટિપ્પણીઓ સોશિયલ મીડિયા પર વ્યાપક ચર્ચાનો વિષય બની છે.

આ નિવેદન પાકિસ્તાનની આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી, બલૂચિસ્તાનની સુરક્ષા પરિસ્થિતિ, અફઘાનિસ્તાન સાથેના સંબંધો અને ભારત પર પાકિસ્તાન દ્વારા લગાવવામાં આવતા આતંકવાદને સમર્થન આપવાના આરોપો અંગેની વિસ્તૃત મીડિયા બ્રીફિંગ દરમિયાન કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતે અગાઉની જેમ આ તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.

આ વાંધાજનક નિવેદન અંગે પ્રતિક્રિયા આપતાં જયસ્વાલે કહ્યું કે, "આ પ્રકારની ટિપ્પણીઓ ભારત અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે સતત મજબૂત બની રહેલા સંબંધોને લઈને પાકિસ્તાની તંત્રમાં વધતી અસુરક્ષા અને હતાશાનું પ્રતિબિંબ છે."

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"